O Congreso aprobou este xoves a Lei Integral de Impulso da Economía Social, unha norma que moderniza e mellora o ecosistema lexislativo do sector co consenso e o apoio das organizacións que o integran. O Ministerio de Traballo e Economía Social puido solicitar o apoio da Cámara para seguir ampliando e consolidando os dereitos sociais e laborais das persoas traballadoras en España.
A vicepresidenta segunda do Gobierno e ministra de Traballo e Economía Social, Yolanda Díaz, agradeceu no Congreso aos grupos parlamentarios que "entenderon a importancia da Economía Social" axudando a sacar adiante a norma: "Hoxe aprobamos unha lei importante, que quizais non fai tanto ruído como outras, pero que di moito sobre o país que queremos construír".
A vicepresidenta recoñeceu á súa vez o labor do Ministerio de Traballo e Economía Social, "que leva moito tempo traballando, con discreción e con diálogo para que esta lei saia adiante. Unha lei construída escoitando á Economía Social, que hoxe nos acompaña e á que estendo os meus agradecementos", dixo na súa intervención.
A vicepresidenta tamén destacou que a nova norma fíxose realidade "escoitando ás cooperativas, ás empresas de inserción, aos centros especiais de emprego de iniciativa social e a tantas entidades que levan anos demostrando que outra forma de facer economía non só é posible, senón necesaria".
A Economía Social “non é un recuncho menor do noso sistema produtivo, senón unha parte decisiva da economía española; un modelo que pon no centro ás persoas, ao traballo digno, ao arraigamento territorial e ao interese xeral", defendeu a Ministra de Traballo.
Esta lei recoñece as necesidades dun tecido económico centrado nas persoas. Como sector socialmente estratéxico da nosa actividade, a Economía Social representa un modelo económico alternativo que prioriza as persoas por encima dos beneficios, promovendo formas empresariais máis xustas, resistentes, horizontais e democráticas, e que permiten cohesionar o territorio combatendo o despoboamento rural e fomentando o arraigamento.
A norma é resultado dun enfoque integral, enraizado nos principios e valores propios da Economía Social e dirixido a fortalecer un sector imprescindible no actual contexto internacional de disputa do modelo social e económico. A súa aprobación supón o reflexo dunha forma de lexislar baseada no diálogo das organizacións máis representativas do tecido produtivo, o Ministerio e os distintos grupos parlamentarios.
Principais novidades
Constituída como unha motor clave de crecemento sostible, traballo digno, democracia económica e xustiza social, a Economía Social foi gañando terreo no tecido produtivo nacional e precisaba da actualización normativa que representa esta lei, que conta coa incorporación de diferentes achegas do sector.
A Lei Integral de Impulso da Economía Social (LIIES) consta de catro artigos que modifican as leis que integran o ecosistema normativo do sector: a Lei de Cooperativas, a de Lei para a Regulación do Réxime das Empresas de Inserción, a Lei da Economía Social e a Lei de Réxime Fiscal das Cooperativas.
A lei potencia e impulsa fórmulas innovadoras da Economía Social como a vivenda cooperativa en réxime de cesión de uso, as comunidades enerxéticas ou o comercio xusto. En materia de vivenda en réxime de cesión de uso, a lei modifica a Lei de Réxime Fiscal das Cooperativas para recoñecer por primeira vez como especialmente protexidas a determinadas cooperativas de vivenda, en concreto as de cesión de uso, sempre que manteñan a propiedade das vivendas, non repartan retornos e cumpran requisitos específicos.
A nova normativa tamén adecúa e actualiza a Lei 27/1999, do 16 de xullo, de Cooperativas. Dixitaliza e adapta ao século XXI o funcionamento interno das cooperativas, a fórmula empresarial da Economía Social que ten maior arraigamento, ás novas formas de comunicación e participación baseadas nas novas tecnoloxías e amplía os dereitos dixitais dos cooperativistas.
O principio cooperativo de igualdade reflectirase de forma máis efectiva coa elaboración de plans de igualdade cooperativos. A lei contempla a Comisión de Igualdade, impulsa a conciliación e establece o principio de presenza equilibrada de mulleres e homes nos órganos sociais.
Outro dos avances máis relevantes da nova norma é o reforzo das causas de descualificación administrativa, para actuar fronte a entidades que operan baixo aparencia cooperativa, pero que vulneran os seus principios e valores. Isto permite protexer a identidade cooperativa fronte a usos instrumentais ou fraudulentos, así o texto permite combater o intrusismo nas cooperativas ao clarificar que empresas forman parte da Economía Social e cales non.
Empresas de inserción
A norma, no seu artigo segundo, modifica a Lei 44/2007 para a regulación do Réxime das Empresas de Inserción, as entidades que facilitan a participación no mercado laboral de persoas que se atopan en situación de vulnerabilidade. Co consenso pleno do sector refórzase a definición de colectivos ou persoas expostas a situacións de vulnerabilidade e/ou exclusión social, evitando a súa estigmatización.
O texto inclúe unha definición de empresa de inserción máis adecuada e coherente cos seus fins, de forma que os novos axustes introducidos no funcionamento interno destas empresas permitirán garantir a súa competitividade coa contratación indefinida en empresas ordinarias como meta laboral. Así, a lei ordena mellor os itinerarios de inserción e adáptaos á lóxica da contratación indefinida tras a reforma laboral.
No terceiro artigo modifícase a Lei 5/2011, do 29 de marzo, de Economía Social clarificando as tipoloxías e o catálogo de entidades que integran o sector. Ademais, se reformulan os obxectivos que deben internalizar as políticas públicas na actividade de promoción do sector. A lei eleva a contratación pública reservada, aumentando a porcentaxe de contratos do sector público reservados para empresas de inserción e centros especiais de emprego de iniciativa social.
A Economía Social en España
As cooperativas, empresas de inserción, centros especiais de emprego de iniciativa social, confrarías, mutualidades, fundacións sen ánimo de lucro e outras entidades que conforman o ecosistema da Economía Social en España xeraron unha cifra de negocios do 11,1% do PIB en cada un dos anos do período 2019-2023.
O tecido produtivo da Economía Social española está constituído por un total de 127.532 empresas e entidades, das que dependen 2.250.389 empregos directos e indirectos, e que deixan un total de 169.691 millóns de euros de facturación, segundo os últimos datos do sector achegados polo Instituto Nacional de Estatística.
Fonte: Ministerio de Traballo e Economía Social
