YASA KERTI PARA YOWANA SEJERONING NGRAJEGANG JAGAT
BALI
Ida dane sareng sami, pamekas ring dewan juri, sane dahat
kusumayang titiang, para guru, sisia lan para yowana sane tresna sihin
titiang, sadurung titiang ngelanturang matur amatra, pinih riin ngiring
sareng-sareng ngastiti bakti ring Hyang Widhi majalaran antuk panganjali
OmSwastiastu. Mogi-mogi sangkaning pasuwecan lan asung kerta
waranugraha Ida Sang Hyang Widhi prasida ngemanggehang karahayuan.
Ring tepengan galah becik puniki ritatkala nyarengin
pacentokan
mapidarta basa bali puniki lugrayang titiyang matur amatra marupa
pidarta mamurda Yasa kerti para yowana sajeroning ngerajegang jagat
Bali.
Ida dane sareng sami, mawit saking murda punika tincapang titiang
malih ring kawentenang basa baline. Untengnyane wantah saking
kawentenang basa baline mangda sida taler ngarajegang budaya bali
punika, pinaka yasa kerti iragane sareng sami ngrajegang budaya lan
agamane ring bali sane mangkin kawentenan ring bali sawiakti akeh pisan
sampun pakibeh jagate sampun lempas saking tata titi utamannyane
indik sasana, pastika wenten pakilitan ipunne sareng basa bali ring
pakraman.
Yening iraga sawiakti jagi ngerajegang budaya baline, saking basa
dumun pangawitnyane. Napi mawinang asapunika, riantukan basa punika
pinaka taksu taler mahkota budaya sane nenten dados kelempasin.
Nanging mangkin sampun matungkalik kawentennyane sayan surud.
Punika sane mawinang para yowanane kimud matur ngange basa bali
sane sawiakti pinaka jati diri anake sane mabudaya bali.
Sane mangkin ngiring patutne ngaruruh unteng sasluh hidup saking
budaya iraga, mangdane dados kaangen sesuluh idup yadiastun iraga
kakuub antuk
pakibeh jagat sane mawasta jaman teknologi. Irage
patutne satata nindihin kaajegan budayane punika. Ngiring saking
mangkin mawali iraga ngangen basa bali, pamekasne para yowana sane
kari masekolah nenten dados lempas ring budaya bali sane katamiang olih
para pangelingsir sane sujati adiluhung, utamane basa bali. Yen kanti basa
bali punika rered janten sampun ngaranayang runtuh taksu baline.
Punika mawinang ring galahe sane becik puniki titiang meled matur
ring ida dane sinamian mangda ngawitin
saking basa bali, I raga
ngerajegang budaya baline mangda satata jejeg tur mamargi antar
ngawangun sakancan budaya sane wenten ring bali.
Ida dane para pamilet sane tresna sihin titian. Budaya bali yening
rerehang ring budayane sane lianan, mabinaan seantukan budaya bali
punika kadasarin antuk basa bali, yening basa bali punika tan kaangge
ring serahina, sinah sampun sinalih tunggal kabudayaane punika pacang
ical, napi mawinan sakadi punika seantukan mangkin para yowanane
mangkin nenten ngange basa punika ring bebawosan sareng timpal ipun
sampun kagentosing antuk basa asing utawi basa Indonesia sane gaul.
Sane mangkin iraga sepatutnya mangda ngalanturang napi sane
katami, napi ke punika marupa kasusastraan minakadi mageguritan,
makidung lan satua sane akeh muat tutur sane luwih ritatkala irage
maparilaksana ring jagate. Mangkin pamerintah sampun nglugrayang
basa baline puniki sida kaangen papalajahan ring sakolah utamannyane
papalajahan muatan lokal.
Inggih sadurung titiyang muputang atur, ngiring tincapang guna
widya kaweruhan soang-soang utamannyane ngangen basa bali, anggen
mikukuhin tur ngerajegang budayane baline, inggih wantah asapunika
prasida antuk titiyang matur amatra, manawi wenten tan manut ring arsa
sekadi anggah ungguhin basa titiyang nunas geng rena sinampura.
Puputang titiyang antuk parama santi.
Om santih, santih, santih, om
NGAJEGANG BUDAYA BALI ANTUK NGAMANGEHANG
BUSANA ADAT
dewan juri sane wangiang titiang
Bapak/Ibu guru miwah para atiti sane baktinin titiang
Taler para sisia lanang istri sane tresnain titiang
Garjita dahat manah titiang saantukan sakaning sih ida sang Hyang
Widhi Wasa, titiang prasida kacunduk ring ida dane sinamian saha polih
galah maturatur samatra rahina puniki sadurung nglantur, lugrayang
titian ngastiti ring ida hyang widhi wasa antuk ngaturang
pangastungkaraOm swastyastu
Ring pagubugan sarahina,titiang miwah ida dane majanten sampun
siaga ngangen busana yening wenten anak anom utawi sampun lingsir
nenten mabusana ring margine janten pacang katarka wong edan utawi
anak buduh . tegesnyane nenten wenten anak pacang juari nenten
mabusana sangkaning mabusana sane manut anake pacang makanten
becik. Mabusana taler prasida mawinang iraga selamat saking iusan
angine, sane sida ngawinang sungkan. Dados nyane ageng pisan jatin
ipun kewigunaan busane ring kauripan druene sarahina. Sakewanten
yening wenten anak mabusana nenten nganutin tata linggih majanten
pacang ngawetuang salit arsa sang sane ngatonang. Bilih-bilih indik
busana adat Baline.
Ring Bali krama adat Baline sampun ketah pisan satata susrusa
maparilaksana ngerajegang budaya Baline. Busana lumbrah kaangen
rikala nyangra pakaryan adat miwah agama. Umpami rikala pacang
ngelaksanayang upacara dewa yadnya patut ngangen busana muspa.
Sakewanten ritatkala upakara pitra yadnya utawi pengabenan ngangen
busana sarwa ireng. Yening upakara ring upacara metatah keangkat
ngangen busana payas madia utawi agung. Anake sane pinaka pangayah
utawi ritatkala ngayah sadereng unteng upacara lumbrah kramane
mabusana adat madia.
Ida dane sinamian sane wangiang titiang, yening dados tunas
titiang ring sajeroning ngerajegang budaya baline. Ngiring pada yatnain
sareng-sareng mangde mabusana satata manut ring sane kaucap. Patut
nganutin tata krama adat miwah agama druene, sangkaning mabusana
sane patut punika sayan rajeg budaya baline. Dumogi sangkaning
pasuwecan Ida Sang Hyang Widi Wasa, ajeg budaya druwene pinaka dasar
ngamolihang kauripan pariwisata sane agung pinaka dasar ngamolihang
pangupa jiwa.
Inggih kadi asapunika titiang prasida maatur-atur ring galahe sane
becik puniki, dumogi wenten pikenohnyane, maka kirang langkung atur
titiang lugrayang titiang ngelungsur geng rena pengampura, pinaka
pamuput.
Om Santih, santih, santih, Om