0% found this document useful (0 votes)
284 views45 pages

Luvt E Jko Yrl Rglenáfut Rjnum T

Nepali Linguistics

Uploaded by

Dashrath60
Copyright
© Attribution Non-Commercial (BY-NC)
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOC, PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
284 views45 pages

Luvt E Jko Yrl Rglenáfut Rjnum T

Nepali Linguistics

Uploaded by

Dashrath60
Copyright
© Attribution Non-Commercial (BY-NC)
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as DOC, PDF, TXT or read online on Scribd

luvt˜e JKo yrl rglenÁfUt rJNuM„t

CtMt ClufUtu Œ„efU Jt raànnh¥fUtu ÔgJôƒt ntu | CtMtfUt gô„t ˜uÏlu raànnÁ˜tRo JKo
CrlàA | JKonÁ rb˜uh Nç” h Nç”nÁ rb˜uh Jt¢g crlàA | rglenÁfUt ÔgJôƒt˜tRo a˜tWlu „ÀJ h
rlgbnh¥ CtMtrCºti ýàAlT | rgli „ÀJ h rlgb˜tRo ÔgtfUhK CrlàA | ÔgtfUhK˜tRo
r˜rF„ CtMtfUtu rlgb raltWlu d½àƒ vrl CrlàA |
CtMtfUt ŒbwF „ÀJnh¥ ýlT-JKo, Nç” yrl Jt¢g | gmfUt ytOthbt ÔgtfUhKfUt ŒbwF „el
rJCtdnh¥ ýàAlT -
1. JKo ÔgJôƒt:- Iy,yt,fTU,FT` sô„t JKonÁfUt cthubt stlfUthe dhtWlu ÔgtfUhKfUtu
ÔgJôƒt |
2. Nç” ÔgJôƒt :- ltb,mJoltb,rJNuMK,rf½Ugt h yÔggfUt cthubt stlfUthe dhtWlu
ÔgtfUhKfUtu ÔgJôƒt |
3. Jt¢g ÔgJôƒt:- Jt¢gfUt cthubt stlfUthe dhtWlu ÔgtfUhKfUtu ÔgJôƒt |

1. JKo ÔgJôƒt
btàAu˜u ctuÖ”t VUtu¢mtuctx ntJt WâCtu bwFr„h ytWâA | gtu ntJt Dtuf½Utuctx btrƒ
ytWâ”t ltfU bwFctx ctu˜efUt Ávbt ctrnh rlrôfUàA | gne ctu˜e˜tRo ˜uÏg Ávbt raltWl
mkfuU„ raànnh¥˜tRo JKo CrlàA |
fTU,FT,dT,DT,ET, y,yt,R,W RÀgtr” luvt˜efUt JKo ýlT |
luvt˜ebt JKo ”wRorfUrmbfUt AlT-ôJh JKo h Ôg¤sl JKo |

ôJh JKo
swl JKofUtu WåathK d”to VUtu¢mtuctx ytYfUtu ntJt bwFctx cuhtufUxtufU ctrnh
rlrôfUàA | yÁ JKofUtu mngtud lr˜Ro Wåatrh„ ýlu gô„t JKo˜tRo ôJhJKo CrlàA |
r˜rF„ mtbd½efUt ytOthbt luvt˜ebt ôJhJKonh¥ YDthJxt AlT |
Iy,yt,R,Ro,W,Q,×U,Y,Yu, ytu,yti |

luvt˜ebt ”eDo I×U`JKo Œgtud CYfUtu fwUli Nç” lvtRlu ýlt˜u JKobt˜tbt gm˜tRo htrFk”il |
YDthJxt ôJhnÁbÆgu-y, R, W, ×U` ge athJxt ôJhnÁfUtu WåathKbt Atuxtu mbg ˜tÉA |
gmi˜u rglenÁ˜tRo ÄôJôJh CrlàA | ÄôJfUtu yƒo Atuxtu ntu |
Iyt,Ro,Q,Y,Yu,ytu,yti` ge mt„Jxt ôJhnÁfUtu WåathKbt ÄôJ ôJhfUtu Cà”t ”tuçch mbg ˜tÉlu
ýlt˜u rglenÁ˜tRo ”eDo ôJh CrlàA |
gectnufU ylwôJh( k ) h aàŠrJà”w( â ) ge ”wRoJxt raàn˜u vrl Nç”bt ytYh yƒobt VUhfU
vtluo ýlt˜u rglenÁ˜tRo vrl ôJh JKo li btrlàA |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
----
1) Ft˜e XtWâ Ch-
fU) ctu˜e˜tRo ˜uÏg Ávbt raltWl mkfuU„ raànnh¥˜tRo ----------- CrlàA |
F) ôJhJKofUtu WåathK d”to VUtu¢mtuctx WâCtu ytYfUtu ntJt -------- ctrnh rlrôfUàA |
d) luvt˜ebt ôJhJKo ----------Jxt AlT | „e ýlT - -- -- -- -- -- - - - - - - - |
D) Nç”bt ytYh yƒobt VUhfU vtluo yàg ”wRo ôJh raànnÁ.---------- -- - - - - - - - - ýlT |
E) CtMtfUt „elJxt ÔgJôƒtnÁ ýàAl:-1-------------, 2---------------, 3----------------|
2) „˜ r”RYfUt ôJhJKoctx ÄôJ ôJh h ”eDo ôJh AwÀgtQ-
y,yt,R,Ro,W.Q.×[Link] |
@@@@@

Ôg¤sl JKo
swl JKofUtu WåathKbt VUtu¢mtuctx rlrôfUYfUtu ntJt bwFfUt rJrCàl CtdnÁbt Xtur
¢fUYh ctrnh rlrôfUàA | gô„t ntJt hturfUk”i Wåatrh„ ýlu JKo˜tRo Ôg¤sl CrlàA | luvt˜ebt gô„t
Ôg¤sl JKonÁ söbt 33 Jxt btrlYfUt AlT:-
fUT FT dT DT ET
aT AT sT ST ™T
xT XT zT ZT KT
„T ƒT ”T OT lT
vT VTU cT CT bT
gT hT ˜T JT
NT MT mT nT

ge Ôg¤slnÁbÆgu-I™T,KT,NT,MT` ge athJxt Ôg¤slnÁ luvt˜ebt WåathK drhâ”illT |


rglenÁbÆgu I™T,KT`fUt XtWâbt IlT` JKo yrl INT,MT`fUtu XtWâbt Im` JKofUtu
WåathK ýàA | IGT,ºTt,ÒtT` ge „el JKoatrnâ mkgwÿU Ôg¤sl btrlàAlT | „e JKonÁ gmhe
clufUt Al:--
fTU+MT =GT,
„T+hT = ºtT,
sT+™T= ÒtT |

Ôg¤slJKo Yf˜i yƒto„T ôJ„àºt Ávbt WåathK ýâ”illT | rglenÁ˜tRo WåathK dlo ôJhfUtu
mntg„t atrnàA | sô„i:-
fTU+y= fU, fUT+yt= fUt, fUT+R = rfU,
fTU+Ro= fUe, fTU+W = fwU, fTU+Q= fqU RÀgtr” |
fwUli JKofUtu WåathK d”to bwFfUtu mtltu auvctx ntJt rlrôfUàA, fw li JKobt
DtâxerCºtictx ntJt rlgràºt„ ýàA | gmhe bwFctx rlrôfUYfUtu ntJt Dtâxe”urF ytuXmöbfUt
rJrCàl XtWâbt Xtur¢fUk”i h hturfUâ”i ctrnh rlrôfUâ”t rCàl-rCàl ŒfUthfUt ytJtsnÁ
Wåatrh„ ýàAlT | gmylwmth luvt˜e Ôg¤slJKo˜tRo athJxt fwUhtfUt ytOthbt JdeofUhK dlo
mrfUàA |
fU) WåathK ŒgÀlfUt ytOthbt |
F) WåathK ôƒtlfUt ytOthbt |
d) DtuMÀJfUt ytOthbt |
D) ŒtKÀJfUt ytOthbt |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
yÇgtm dh-
1) luvt˜ebt ƒwŒi mkgwÿU Ôg¤slnÁ vtRàAlT | rglenÁbÆgu „˜fUt mkgwÿU Ôg¤slnÁ fwUl-
fwUl JKonÁ rb˜uh clufUt AlT, AwxTgtQ | W”tnhK:- ¶ = NT +hT
ÿUT = fTU = ¢fUT = §T = aT½ =
A½T = sT½ = b½T = ŒT =
2) W”tnhK nuhuh ge Nç”nÁbt CYfUt mkgwÿU JKonÁfUt bwrl OfUtuo ˜dtQ |
W”tnhK- fwU§t, Wrºtlw
vrf½Ugtu, af½U, ct§t, Jt¢fU, vtŒt, vwA½u,
r„d½u, mw¢Ft, ct¢˜tu, CtlwCÿ,U atb½tu, ct¢˜tu |

3) ge Ôg¤sl JKonh¥ fUmhe clufUt AlT , AwxTgtQ |


W”tnhK- IfU = fUT + y,
F-.........................., rfU..........................., Fe............................, fwU...............................,
Fq..............................,Fu.............................,fuU.............................., d .............................,
4) WåathKfUt ytOthbt Ôg¤slJKo˜tRo ath Ctdbt ctâzTl mrfUàA | „e 1---------------------,
2---------------------, 3--------------------, 4------------------- ýlT |
@@@@@

WåathK ŒgÀlfUt ytOthbt Ôg¤sl JKo


JKo WåathK d”to mtm˜tRo bwFfUt rJrCàl CtdnÁ˜u htu¢AlT | gmifUt ytOthbt drhlu
Cu”˜tRo WåathK ŒgÀl CrlàA | gmhe drhlu Ôg¤sl JKofUtu Cu”˜tRo -ôvNo, ôvNo-
mETDMeo, mETDMeo, ŒfUröv„, vtLëJfU, lrm¢g h yà„ôƒ Cle rJCtsl dhufUtu vtRàA |
ôvNo JKo- ôvNo ClufUtu Awlw ntu | swl JKofUtu WåathKbt rCºtctx rlrôfUYfUtu ntJt
bwFfUtu fwUli l fwUli Ctdbt hturfUàA Jt ôvNo dhuh ctrnh rlrôfUàA | gô„t
JKo˜tRo ôvNo Ôg¤sl CrlàA | IfTU,FT,dT,DT,xT,XT,zT,ZT,
„T,ƒT,”T,OT,vT,VUT,cT,C`T ôvNo Ôg¤sl JKo ýlT |
ôvNo-mETDMeo JKo:-'aT,AT,sT,ST` JKofUtu WåathK d”to rCºtctx rlrôfUlu ntJt˜u ôvNobt
Cà”t fuUne cume mETDMo dlwovAo | gô„t JKo˜tRo ôvNo-mETDMeo
CrlàA |
mETDMeo JKo- IN,M,mT,nT` JKo˜tRo mkDMeo CrlàA | ge ”wRo JKofUtu WåathK
d”to rsc½t˜u ntJt˜tRo rlfUi ctOt r”lu ýlt˜u bwFctx ntJt mETDMo d”io ctrnh
rlrôfUàA |
ŒfUröv„ JKo- IhT` JKofUtu WåathKbt rsc½tu fuUne fUtölu ýlt˜u gm˜tRo
ŒfUröv„ JKo CrlàA |
vtLëJfU JKo- I˜T` JKo˜tRo vtLëJfU CrlàA | rsc½tu ”tâ„fUtu btrƒÖ˜tu Ctd(JÀôgo)bt Xtur
¢fUYh h fUrn˜ufUneâ ”turc½Yh gtu JKofUtu WåathK ýàA |
lrm¢g JKo- IbT,lT,ET` ge „elJxt JKofUtu WåathKbt ntJt ltfUctx rlrôfUàA | Àgmi˜u ge
JKonh¥˜tRo ltrm¢g JKo CrlàA |
yà„ôƒ JKo- IgT,JT`˜tRo yà„ôƒ JKo CrlàA | ge JKonÁ ôJh JKobt sô„i bwFbt ntJt
lhturfURo Wåatrh„ ýàAlT | Àgmi˜u ge JKonÁ˜tRo yõoôJh vrl CrlàA |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
yÇgtm dh-
1) rglenÁctx ôvNo JKo fwUl-fwUl ýl AwxTgtQ h W”tnhKbt r”Ysô„i dhe „e JKonÁfUt
bwrl OfUtuo fUtuh |
IW”tnhK- fTU, aT, sT, FT, DT, AT , dT |
fTU, FT, dT, DT, ET,
aT, AT, sT, ST, ™T,
xT, XT, zT, ZT, KT,
„T, ƒT, ”T, OT, lT,
vT, VUT, cT, CT,bT,
gT, hT, ˜T, JT, mT, nT
2) WåathK ŒgÀlfUt ytOthbt ge „˜fUt JKonÁfUt ltb ˜uF |
W”tnhK- fTU (ôvNo JKo), aT (ôvNo-mETDMeo JKo), gT (yà„ôƒ JKo)
FT..........................., dT........................., DT.........................., xT........................,
XT..........................., X............................, zT.........................., ZT..........................,
„T........................, ƒT.........................., ”T............................, OT..........................,
vT.........................., VTU......................., cT.........................., CT....................... .. |
2) IgT,JT` ge fUô„t JKo ýlT ? rglenÁ˜tRo rfUl yõoôJh CrlYfUtu ntu ?
3) WåathK ŒgÀlfUt ytOthbt 'hT,˜T` fUô„t JKo ýlT ?
@@@@@

WåathK ôƒtlfUt ytOthbt Ôg¤sl JKo


fwUl Ôg¤slJKo bwFfUtu fwUl XtWâctx Wåatrh„ ýàAlT Càlu fwUht WåathK ôƒtlfUt
ytOthbt ƒtnt ýàA |
fTU, FT, dT, DT, ET, nT JKonÁ Dtâxectx mtuSi Wåatrh„ ýàAlT | rglenÁ˜tRo fUãXTg
CrlàA |
aT, AT, sT, ST, ™T, gT, mT JKonÁ rsc½tu bwFfUtu vrAÖ˜tu Ctdbt Xtur¢fUYh
Wåatrh„ ýàAlT | rglenÁ˜tRo JÀôgo CrlàA | xT, XT, zT, ZT, KT, hT, ˜T JKonÁ
rsc½tu ”tâ„fUtu VuU”bt Xtur¢fUYh Wåatrh„ ýàAlT | rglenÁ˜tRo yd½-JÀôgo JKo CrlàA |
„T, ƒT, ”T, OT, lT JKonÁ rsc½tu ”tâ„bt Xtur¢fUYh Wåatrh„ ýàAlT | rgleonÁ˜tRo ”àÀg
JKo CrlàA |
vT, VTU, cT, CT, bT JKonÁ ”wJi ytuX sturzYh Ftur˜â”t Wåatrh„ ýàAlT |
rglenÁ˜tRo ytuíXTg JKo CrlàA |
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------
yÇgtm dh-
1) ge Ôg¤slJKonÁ fwUl-fwUl WåathK ôƒtlctx Wåatrh„ ýàAlT W”tnhK nuhuh ˜uF |
xT. yd½-JÀôgo , XT. yd½-JÀôgo , (W”tnhK)
zT................................................, ZT................................................,
KT................................................., hT................................................,
˜T................................................, „T.................................................,
ƒT..............................................., ”T.................................................,
OT................................................., lT.............................................. |
2) Ft˜e XtWâ Ch:|
fU) ------------------------------- JKonÁ Dtâxectx mtuSi Wåatrh„ ýàAlT |
F) --------------------------------JKonÁ˜tRo yd½-JÀôgo JKo CrlàA |
d) vT, VTU, cT, CT, bT` ˜tRo -----------------------JKo CrlàA |
D) -------------------------------- JKo˜tRo JÀôgo CrlàA |
@@@@@

DtuMÀJ h ŒtKÀJfUt ytOthbt Ôg¤sl JKofUtu rJ„hK


fwUli JKofUtu WåathK d”to Dtâxectx ntJt Drm½â”i rlrôfUàA, fwUli mtuSi rlrôfUàA | ntJt
Drm½â”i ytJts rlrôfUlu JKo˜tRo DtuM yrl mtuSi ytJts rlrôfUlu JKo˜tRo yDtuM CrlàA |
IdT,sT,zT,”T,cT,DT,ST,ZT,OT,C,ET,™T,[Link],bT,gT,hT,˜T JT,nT` ge JKonÁfUtu
WåathKbt bwFctx ntJt Drm½â”i ytJts rlrôfUàA | JKo˜tRo DtuM CrlàA |
I fTU,aT,xT,„T,vT,FT,AT,XT,ƒT,VTU,mT` ge JKonÁfUtu WåathKbt ntJt Àgr„ lhturfURo
ctrnh rlrôfUàA | gô„t JKonÁ˜tRo yDtuM CrlàA |

DtuMÀJsô„i ŒtKÀJfUt ytOthbt vrl Ôg¤slJKo ”wRorfUrmbfUt AlT |


fwUli JKofUtu WåathK d”to ŒtKJtgw Jt mtmfUtu btºtt Ouhi ˜tÉA yrl fwUlibt ƒtuhi ˜tÉA
| gmhe WåathK d”to mtmfUtu btºtt Ouhi ˜tÉlu˜tRo bntŒtK yrl ƒtuhi ˜tÉlu˜tRo yÖvŒtK
CrlàA |
FT,AT,XT,ƒT,VUT,DT,ST,ZT,OT,C,m,n`-JKonÁfUtu WåathKbt mtmfUtu btºtt Ouhi ˜tÉA |
gmi˜u ge JKonÁ˜tRo bntŒtK CrlàA |
IfTU,aT,xT,„T,vT,dT,sT,zT,”T,cT, ET,™T,KT,lT,bT,gT,hT,˜T,JT` ge JKonÁfUtu WåathK
d”to bntŒtKfUtu Cà”t fUö„e mtm atrnàA | Àgmi˜u ge JKonÁ˜tRo yÖvŒtK CrlàA |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
yÇgtm dh-
1) W”tnhK nuhuh ge JKonÁ DtuM ýlT rfU yDtuM, AwxTgtQ | -
fU- yDtuM, F- yDtuM, d- DtuM, D- DtuM E- DtuM., (W”tnhK)
a................., A...................., s.................., S.................., ™.................., x...................,
X................., z................., Z....................., K.................., „...................., ƒ.................,
O..................., g................., h.................., ˜..................., J....................|

2) W”tnhK nuhuh „˜fUt JKonÁ yÖvŒtK ýlT rfU bntŒtK, AwxTgtQ |


v- yÖvŒtK, VU- bntŒtK, c- yÖvŒtK, C- bntŒtK, b- yÖvŒtK
„............., ƒ..............., ”.............., O............., l- ................
x............., X..............., z............., Z.............., m................, n.................. |

3) „˜fUt Jt¢gnÁ rXfU AlT rfU AillT, ˜uF |


fU) bntŒtK TJKofUtu WåathKbt fUö„e mtm atrnàA | ( --------------------------)
F) Id,s,z,”.c` JKonÁfUtu WåathKbt bwFctx ntJt Drm½â”i ytJts rlrôfUàA | (___________)
d) ntJt Drm½â”i ytJts rlrôfUlu JKo˜tRo DtuM CrlàA | (------------------)
D) ntJt mtuSi ytJts rlrôfUlu JKo˜tRo DtuM CrlàA |(----------------)

@@@@@

JKo h yGh
mci JKonh¥ yGh ýâ”illT | ôJhrcltfUtu Ôg¤sl˜u btºt yGh crlâ”il | yGh ýl˜tRo ôJhJKo
lCRo ýâ”il | Àgmi˜u ôJhJKo˜tRo ytGrhfU h Ôg¤slJKo˜tRo yltGrhfU CrlàA | ctuÖ”t VUtu
¢mtuctx sr„vÖx mtmfUtu CwÖfUtu ctrnh rlrôfUàA, Àgr„ li yGh ýàAlT | yfUtuo Nç”bt
Càlu ntu Clu YWxt Nç”bt sr„Jxt ôJhJKo ytWâAlT Àgr„li Jxt yGhnh¥ ýàAlT | W”tnhK-
”wRo yGh - b”l = b+”lT (bT+y+”T +y+lT) |
rJÅtlT = rJ”T+JtlT (JT+R+”T+JT+yt+lT) |

„el yGh- fUb˜t = f +b+˜t (fTU+y+bT+y+˜T+yt) |


ylthm = y+lt+hmT (y+lT+yt+hT+y+mT) |

ath yGh- cu˜tg„e = cu+˜t+g+„e (cT+Y+˜T+yt+gT+y+„T+Ro) |


lFtYfUtu =l+Ft+Y+ fUtu (lT+y+FT+yt+Y+fTU+ytuT) |
sntâ ôJh A Àgnebtºt yGh ntu | gm ytOthbt Ib”l`(b+”lT) h IrJÅtl`(rJ”T+JtlT) Nç”
”wRo-”wRo yGh CYfUt Nç”nh¥ ýlT | fUb˜t(fU+b+˜t) h ylthm(y+lt+hmT) Nç”nh¥ „el
ytGrhfU yrl cu˜tg„e(cu+˜t+g+„e) h lFtYfUtu(l+Ft+Y+fUtu) ath ytGrhfU Nç”nÁ ýlT |

yÇgtm dh-
„˜fUt Nç”nÁbt fUr„ yGhnÁ AlT, AwxTgtQ-
mkrJOtl (mk+ rJ+ Otl) (W”tnhK)
ctxtu .........................., bi”tl............................, fUb˜t...........................,
vqst............................., rnbt˜........................., rnbt˜g.........................,
rJÒttl..........................., CtàmtDh......................, fU˜t..........................,
dtu”tJhe........................, bl............................., fUxnh..........................,
ytbt........................., fU˜b............................,
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
gt” htÏlwvluo fwUht-
- CtMtbt „elJxt ÔgJôƒt AlT- JKo ÔgJôƒt, Nç” ÔgJôƒt h Jt¢g ÔgJôƒt |
- yh¥fUtu mngtud lr˜Ro ôJ„àºt Ávbt WåathK ýlu JKo˜tRo ôJh JKo CrlàA | rglenÁ˜tRo
ytGrhfU JKo vrl CrlàA |
- Ôg¤sl JKo ôJhfUtu mngtudrclt WåathK ýâ”il | gmi˜u Ôg¤sl˜tRo yltGrhfU JKo vrl
CrlàA |
- Nç”bt sr„Jxt ôJhJKonÁ AlT Àgr„ li Jxt yGh crlàAlT | Àgmi˜u bq˜ h¥vbt ôJh li yGhfUtu
fuUàŠ ntu |
-luvt˜ebt söbt 33 Jxt Ôg¤sl JKonÁ AlT | „e f½UbN Dtâxe”urF ytuXmöbfUt rJrCàl CtdnÁctx
Wåatrh„ ýàAlT | @@@@@@@

luvt˜e rnßsufUtu rlgb


ôJh JKofUtu rJ„hK
gm yÆgtgbt ôJh, Ôg¤slnh¥ Nç”bt fUntâ h fUmhe Œgtud ýàAlT Càlucthu aaot drhàA |
„Àmb Nç”nÁbt IE,™,K,l,b` ge „el ltrm¢g JKonh¥fUtu Œgtud r„lfUt ytÜli JdofUt
Nç”nÁbt btºt ˜dtWlwvAo |
fU,F,d,D fUtu lrm¢g JKo E- fUETfUt˜ aETF, dETdt RÀgtr” |
a,A,s,S fUtu ltrm¢g JKo ™- a¤a˜, Ôg¤sl,b¤sl RÀgtr” |
x,X,z,Z fUtu ltrm¢g JKo K- Dãxe, Dbãz, vtFãze RÀgtr” |
l,b- ltrm¢g JKonh¥ mci rfUrmbfUt luvt˜e Nç”nÁbt WåathKylwmth ˜tÉAlT |
„,ƒ,”,O fUtu ltrm¢g JKo l- mà„tl,dàƒl,bà”,dàO RÀgtr” |
v,VU,c,C fUtu ltrm¢g JKo b- aövt, höVqU, Föct,RÀgtr” |
ytÜlt ltrm¢g raànnÁ lCYfUt Ig,h,˜,J,m,n` JKobt ôJh-ltrm¢g li ˜tÉA | gtu rlgb „Àmb
Nç”nÁfUt ˜trd btºt ntu | yh¥ Nç” WåathK˜tRo Ægtlbt htFuh ˜uÏlwvAo |
sô„i;_ skd˜. mkd, Ckduhtu, sâOth, SàSx, dwãzt, bwàxtu, ˜àXt,zàxt, yàg, Oàg, Nqàg,raàn
RÀgtr” |
ôJhJKobt ltrm¢g(ltfuU ôJth)bt ylwôJh h aàŠrJà”w ˜tÉA | Nç”btrƒ xwËve(Ro,Yu,ytu)
ýâ”t mrs˜tufUtu ˜trd rJà”w( k ) ˜dtRàA | sô„i:-rnkW, rmkn, Yüsuh¥, ytî˜t RÀgtr” |)
xwËve lCYfUt ôJh JKobtrƒ aàŠrJà”w ( â ) ˜tÉA | sô„i- ytâdl,ytâmw, Otâm, ßJtRâ,
dtâm,Câta,WrlWâ RÀgtr” |

”eDo ôJhfUtu rJ„hK


v”tr”bt ”eDo CYfUt mtÄi ƒtuhi „Àmb Nç”nÁbtºt luvt˜ebt aÖAlT |

v”bÆgbt
y) yrDrÖ„h huVU ( o) CYfUt „Àmb Nç”fUtu vrAÖ˜tu JKo ”eDo ýàA | sô„i:-
WúteKo,aqKo,„eƒo,rºtbqL„ ”eDo, vqJo, vqKo, bqL„, Jego, NeMofU, mqgo,
ôVqUL„ RÀgtr” | „ÀmbctnufU yÁ Nç”nÁ Clu ÄôJ li ˜uÏlu drhàA | sô„i:- VwUL„,
VwUbtom, VUmeo, mwL„, Cw„uo˜, fwUmeo, Awveo RÀgtr” | „Àmb Nç”bt vrl Irlh`
Wvmdo CY ”eDo ýâ”il |
sô„i:- rlbo˜(rl:+b˜), rlsol(rl:+sl), rlKog(rl:+Kg), rlso˜(rl:+s˜), rlOtohK(rl:+OthK),
rlbqo˜ (rl:+bq˜) RÀgtr” |

yt) IRog` ŒÀgg ˜tduh clufUt Nç”nÁfUt bÆgbt ”eDo ˜urFàA | sô„i:-
fuUàŠ > fuUàŠeg st„ > st„eg vqJo > vqJeog
Cth„ > Cth„eg btlJ > btlJeg Jdo > Jdeog
mkm” > mkm”eg Guºt > Guºteg RÀgtr” |

R) vrArÖ„h IfUhK,fÐU„,CJl,Cq„` sô„t ŒÀgg sturzYfUt „Àmb Nç”nÁbt ”eDo ˜tÉA |


sô„i- YfUefUhK, mbefUhK, yti‘tudefUhK, YfUefÐU„,ôJefÐU„, mbeCJl, DtuMeCJl,
DleCq„, mbeCq„ RÀgtr” |

Ro) yt”uNmqafU rf½Ugt- IFtQlT, ˜uFqlT,mwltQl,r”Ql, ClqlT` RÀgtr”bt ”eDo ˜tÉA |


IRfU` ŒÀggJtae ImtrnrÀgfU, btrmfU, ytLƒfU, Ctidtur˜fU,mtbtrsfU,JiÒttrlfU`
RÀgtr” yrl Crll, Crlgtu, CrlhnuA, CrlàA, CrlYfUtu` sô„t rf½Ugt˜dtg„ Œtg: mci
Nç”nÁfUt rcabt ÄôJ ˜dtRàA |

W) yÁ Nç” WåathK d”to ˜tbtu mbg ˜tdu ”eDo h Atuxtu WåathK CY ÄôJfUtu btºtt ˜tÉA
| sô„i:_ yOeh, döCeh, mbqn, Nheh, rJnel RÀgtr” |

v”tà„bt
ge „˜ r”RYfUt mci Nç”fUt yà„bt ”eDo ˜uÏlwvAo |
fU) mci ôºter˜ETde ltb- Atuhe, fUtfUe, ltr„le, cwnthe, r””e, suXe, fUtàAe, ¶eb„e,
mw¶e,vtuƒe, dtRo, Cîme, VwUvq, mtmq RÀgtr” |

F) mci mJoltb- r„be, ntbe, ge, „e, rgle, r„le, Q RÀgtr” |

d) mci rJNuMK- fUt˜e, btuxe, dtuhe, ˜txe, Dbãze, vtve, ”tuMe, ˜tuCe, VUtuntuhe,
fUËxe RÀgtr” |

D) mci ôºter˜ETde rf½Ugt- FtRo, Cle, mbt„e, dRo, rƒRo, nuhe,mfUe, WXtRo,vfUtRo
RÀgtr” |

E) mci yt”uNmqafU rf½Ugt- Ftlq, stlq, nulqo, mbtWlq,lr”lq, lstlq, lCàlq RÀgtr” |

a) mci st„, str„, ƒh, vumt cwStWlu Nç”-


str„- luvt˜e, ckdt˜e, rcnthe,vkstce,bthJtze RÀgtr” |
st„- Auºte, htRo, fUtbe, ”btRo, r˜öcq, mtfUeo, RÀgtr” |
ƒh- r„Jthe, fUtfUeo,Cãzthe,luat˜e, ”wEbt˜e RÀgtr” |
vuNt- Fu„e,ltufUhe, Ôgtvthe, XufUt”the, rmfUbeo, zfUbeo RÀgtr” |

A) mci rlseoJ RofUthtà„ ltbnÁ- ZtfUe, XufUe, Awhe, fUtu”t˜e, ƒi˜e atuhe, FwfwUhe,
vtƒe, mtƒe RÀgtr” |

s) mkgwÿU CYfUt ltbnh¥- yÖAe, aöae, ltöae, Dwö„e, möOe, sà„e,Fà„e, höCe,
cÖAe, ctÖxe, ˜öcq, „öcq, zöVqU, höVqU, Wàgq, vwàgq RÀgtr” |

S) I”tßgq,rCltßgq,VwUvtßgq` sô„t Ißgq` ŒÀgg ˜tÉlu h IFme,möOe,ntúte,ôJtbe` sô„t


„Àmb Nç”nÁ vwkr˜ETd CY vrl ”eDo ˜urFàAlT |

™) Igtu,Àgtu,fUtu,Q` sô„t mJoltbbt Iyhe` ŒÀgg ˜tde Áv a˜ufUt -


Igmhe,Wmhe,Àgmhe, fUmhe` RÀgtr” yrl Iatrnâ` ctnufU yàÀgbt Inek` ˜tÉlu
Nç”nÁ- gné, Àgné, fUné, Wne, Wné, Àgné RÀgtr” ”eDo ˜urFàAlT |

ÄôJ ôJhfUtu rJ„hK


v”bÆgbt Atuxtu WåathK Nç”fUtu cltux h WåathKfUt ytOthbt rlOtohK drhYfUtu A |
mkôfÐU„ „ÀmbctnufU luvt˜ebt aÖlu yÁ m½tu„-Nç”nh¥fUt mwh¥bt,rcabt h yàÀgbt
yrOfUtkN ÄôJ li ˜tÉA |
y) mci vwkr˜ETd Nç”fUtu yàÀgbt ÄôJ ôJh (R,W)˜tÉA | sô„i:-ctcw, ”tsw,CtR, ”tR,
dtuh¥, ltr„, vltr„ ßJtâR, suXtsw, mtOw RÀgtr” | yàg btlJu„h WfUthtà„ Nç”nÁ vrl
yàÀgbt ÄôJ li ˜urFàAlT | sô„i:- yt˜w, Ct˜w WFw, ôgtW, Atlw, btlw, „t˜w,
rvkzt˜w,ztzw,btmw RÀgtr” |

yt) Ot„wbt IytR` ŒÀgg ˜tdufUt CtJJtae mkÒttnÁ- ˜uF+ytR- ˜uFtR, vZ+ytR-
vZtR˜dtg„ nuhtR,dhtR mwltR,CltR hFtR RÀgtr” h Ilw` ŒÀgg ˜tdufUt Nç”nÁ- Ft+lw-
Ftlw,st+lw- stlw, Cl+lw- Càlw˜dtg„- nulwo, mwàlw, ytWlw, ˜uÏlw, vZTlwsô„t Nç”nÁbt
ÄôJ ˜urFàAlT |

R) yÔgg Nç” yàÀgbt ÄôJ li ˜urFàAlT- Ivrl, yrl, yrD, vrA, btrƒ,
bwrl,VuUrh,˜trd,Ftr˜,FtuR,rfU RÀgtr” |

Ro) mJoltbbt ŒÀgg ˜tde yÔggfUt Ávbt vrl aÖlu vrhbtKJtae Nç” Igr„,Wr„,fUr„,sr„` ÄôJ
li ˜urFàA |

W) rJNuMK Nç”fUt yàÀgbt ”eDo ôJh ˜tdu „tvrl mkÒttbt Iyt˜w,yth¥` ŒÀgg ˜tde clufUt
rJNuMKnÁ Clu ÄôJ li ˜urFàAlT | sô„i:-”gt˜w,btgt˜w,JîNt˜w,bi„t˜w,Dhu˜w,rmfUth¥
RÀgtr” |

Q) v”tà„bt Ir„,rO,rl,rv,rJ,rM`CYfUt yrOfUtkN „Àmb mkÒtt Nç”nh¥ ÄôJ ˜urFàAlT |


br„,Gr„,dr„, mbtrO, ÔgtrO, cwrõ, rlrO, yJrO, bwrl, hrJ, ArJ,×UrM RÀgtr” |

×U) mci rf½Ugtv”fUt rcabt ÄôJ ˜dtWlwvAo | sô„i-


CrlàA,drhhnufUtu,drhmfuUfUtu,FtRA,Crll,drhl,mrfUl, Crlm,Crà”hrnA RÀgtr” |
fUr„ Nç”nh¥ yƒtolwmth ”wJi h¥vbt vrl ˜urFàAlT-
Ftr˜ (yÔgg) Q Ftr˜ csth stWâ CàA | Ft˜e(rJNuMK) gtu XtWâ Ft˜e A |
str„(mkÒtt) ntbe dtuFto˜e str„ ntî | st„e(rJNuMK) htbfUtu rcbth st„e
Cgtu |
VuUrh(yÔgg) Q VuUrh ytgtu | VuUhe (rf½Ugt) me„t˜u ˜wdt
VuUhe | RÀgtr” |

n˜à„ ˜tÉlu luvt˜e Nç”nh¥-


„ÀmbctnufU luvt˜efUt IýlT,AlT`sô„t cýJal, yt”hJtae rf½Ugtbt yrl
cmT,WXT,nuhT,[Link]`sô„t YfUtGrhfU Ot„wbt n˜à„ ˜tÉA |
cýJal h mtbtàg yt”htƒeo rf½Ugt v”tàÀgbt Il`fUtu Atuxtu WåathK ýluýlt˜u
n˜à„ ˜dtRàA | sô„i:-
rglenh¥ mtli AlT | b”l fUƒt ClT | ge r„b½t rfU„tc ýlT, RÀgtr” | gô„t ôƒtlnh¥ctx
n˜à„ nxtRr”Y yƒofUtu ylƒo vrl ýlm¢A | gmi˜u luvt˜efUt rf½Ugtv”bt n˜à„fUtu bnÀJvqKo
ôƒtl A |
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
----------
gt” htÏlwvluo fwUht-
- yrDrÖ„h huVU CYfUt „Àmb Nç”fUtu vrAÖ˜tu ÆJrl ”eDo ýàA | „h Irlh` Wvmdo
˜tdufUt Nç” atrnâ ”eDo ýâ”il |
- ôºter˜ETd ltb,rf½Ugt˜dtg„ mci rJNuMK,bq˜ mJoltb,st„,ƒh,vumt cwStWlu mci
Nç”nÁfUt yàÀgbt ”eDo ýàA |
- möOe ôJtbe,Fme,nt„e` h Ißgq`˜tdufUt Nç” Atuzuh ctâfUe mci vwkr˜ETd ltbfUt yà„bt
ÄôJ ˜tÉA |
- yÔgg Nç”fUt yàÀgbt ÄôJ ôJh ˜tdu vrl Iatrnâ` Atuzuh Igne,Wne` h Igmhe,Wmhe` sô„t
yÔgg ”eDo ˜urFàAlT |
- ôºter˜ETd h yt”uN cwStWluctnufU yÁ rf½Ugtv”fUt yàÀgbt ”eDo ˜tÉ”il |
- IstQl, Clql` sô„t Nç”ctnufU yÁ fwUli vrl rf½Ugtv”bt rcabt ”eDo ˜dtWlw ýâ”il | Àgmhe
li ôºter˜Ed- Idhe, Cle` h yt”uN rf½Ugt Idlqo, Càlq`sô„t Ávbt btºt yà„bt ”eDo ˜tÉA |
- YWxi mwrllu fwUli Nç” rJNuMK h yÔgg ”wJi Áv ýàA | gô„t Nç”nÁ˜tRo rJNuMKfUt
h¥vbt Œgtud d”to ”eDo h yÔggfUt h¥vbt d”to ÄôJ ˜uÏlwvAo | sô„i-st„e/str„,
˜tde/˜trd RÀgtr” |
- ltb ôºter˜ETdfUtu CY ÀgmfUtu rJNuMKbt ˜tÉlu M²e rJCrÿ (WmfUe,buhe,ytÜle)
RofUthtà„ Jt ”eDo ýàA, vwkr˜E CY ytufUhtà„ (WmfUtu, buhtu,ytÜltu) ýàA yrl cýJal
CY ytfUthtà„(WmfUt, buht,ytÜlt) ýàA |
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------
----------
yÇgtm dh-
1) ôJh ltrm¢gfUtu Œgtud fUmhe drhàA ?
2) „˜fUt Nç”nÁbt aàŠrJà”w( â), rJà”w( kk ) ltrm¢g raàn rXfU XtWâbt ˜dtQ |
ytv-----------, lta----------, ßJtR-------- , rcgt --------, fUi©gt --------, Atgt---------,
„vtRokk---------- Clu-----------, m¢Ati----------,
3) IhuVU` raàn ˜tdufUt Nç”bt fwUl yJôƒtbt ”eDo btºtt ˜tÉ”il ?
4) RofUthtà„ ýlu vtâarfUrmbfUt Nç”nÁctx „el-„elJxt W”tnhK ”uQ |
5) fwUl-fwUl vwkr˜ETd Nç”nh¥fUt yà„bt ”eDo ˜dtWlw vAo ? ”tßgq, rCltßgq sô„t Nç”fUt
yà„bt rfUl ”eDo ˜dtRàA ?
6) fUô„t yÔggnh¥ ”eDo ˜urFàA ? nhufUctx „el-„elJxt W”tnhK ”uQ |
7) „˜fUt v”nÁbt MíXe rJCrÿUnÁfUtu Œgtudbt Cq˜ CY mågtQ |
nrhbtgtfUtu r””e -------------------------- rmbtltfUtu fuUxe ----------------------------
VuU˜ CYfUtu fuUxe ------------------------ rcnu CYfUtu Atuhe
----------------------------
rnstu ytYfUtuu ”tsw ------------------------ vuàx ˜dtYfUtu fuUxe ----------------------------
htb½tu ytRbtRo --------------------------- AubtfUtu CtR ----------------------------
cuW˜efUtu ˜wdt -------------------------- cuW˜efUtu ytbt ----------------------------
r””efUtu ytÜltu Atuhe, rlýrhYfUtu ytRbtRo, rhmtYfUe dwh¥ytbt |
11) „˜fUt Nç”nh¥bt CYfUt dÖ„e mågtQ-
”e”e b˜tR CtRo rm„ FuÖlw stlw r”lw ntum |
-----------------------------------------------------------
smrh „mrh r„rb vrhGtbt vtm ýlw vAo |
-----------------------------------------------------------
brl fwUbth˜u r„rb gtu vt˜e vle grn cm˜ |
-----------------------------------------------------------
vwLKbt fUtu CtRo ytÜltu crnrl rm„ Dh dtugtu |
-----------------------------------------------------------
ôfwU˜ fUtu vtrh vrx Xw˜tu ytkvfUtu ÁF A |
-----------------------------------------------------------
ydb rmkn rdhe Cth„fUtu Xw˜tu fUrJ rƒgtu |
-----------------------------------------------------------
Q Dh rCºt h¥R côgtu | -----------------------------------------------------------
@@@@@
2. v”gtud v”rJgtud
fwUl Nç” AwxTgtYh ˜uÏlu h fwUl-fwUl stuzuh ˜uÏlu Càlucthu rJ‘tƒeo˜u stàl ytJëgfU
A | gmfUt fuUne ytOthnÁ AlT |
Jt¢gbt Œgtud CYfUt N甘tRo v” CrlàA | Nç”nh¥ Jt¢gbt Œgtud ýâ”t ôJ„àºt yƒo r”lu
CY r„lenh¥˜tRo Y¢˜i ˜urFàA yrl ”wJi˜u YWxi yƒo r”lu CY stuzuh ˜uÏlu drhàA | gmhe
stuzuh YWxi Nç” cltWlu fUtb˜tRo mbtm CrlàA | mbtm Jt mbô„ v”nÁ˜u YWxi rmETdtu
yƒo Œ”tl vhufUt ýàAlT | luvt˜ebt mbô„v”, ltbgtude, ÔgrÿUJtae ltb, rJCrÿ yrl Wvmdo h
ŒÀggnÁ stuzuh ˜urFàAlT |

v”gtud(stuzuh ˜urFlu)
mbô„v” Jt mbtm Nç” stuzuh ˜urFàA |
ltbv”
ytbtctcw(ytbt h ctcw), AtuhtAtuhe(Atuht h Atuhe), CtRcrnle(CtR h crnle), mtdmçse
(mtd h mçse), Ct„r„ýl(Ct„ h r„ýl), vqstfUtuXt, (vqstfUtu fUtuXt), hts”hJth(htstfUtu
”hJth), VwU˜fUtuve (VwU˜sô„tu fUtuve), ht„tubtxtu(ht„tu hEfUtu btxtu), r”lht„(r”l vrl
ht„ vrl), fUt˜tufUt˜tu(n˜wfUt fUt˜tu hE CYfUtu), htb½tuhtb½tu(htb½tu btºti),
btuxtubtuxtu(btuxtu btºti), atb½tuatb½tu(atb½tu btºti), rXfUrXfUifUtu (OuhirXfU
ntuRl), btuxtuDtxtu(cr˜gtu), cr˜gtuctETdtu(cr˜gtu)˜dtg„ ýluFtlu, vZu˜uFufUtu,
stlumwlufUtu, stàlucwÍlu RÀgtr” |

ltb+ltbgtude
Dhbtrƒ, rCºtctrnh, Dhbwrl, Ouhismtu, ”wrlgtâCh, Chv”tuo, blrbÖ”tu, ntâmWxT”tu,
˜tC”tgfU, ÀgtuctnufU, ÀgtuCà”t, gtuatrnk, Àgmrm„ RÀgtr” | „h rJCrÿUvrA ytWlu
ltbgtude yÔggnh¥ sturzâ”illT | sô„i:- DhfUtu ctrnh(Dhctrnh), ClufUtu sô„t(Clusô„tu),
g„tfUtu W„t(g„tW„t), Dh”urF bwrl(Dhbwrl)u RÀgtr” | fuUne JKo ”tunturhYfUt ltb-
Ct„mt„, de„rm„, swúttmwútt, ˜wdtmwdt RÀgtr” vrl stuzuhi ˜urFàA |

yÔgg+yÔgg-
y˜dy˜d, rCºtrCºt, „˜„˜, btrƒbtrƒ, ƒheƒhe, SãziSãzi, yr˜yr˜, fwUxwfwUxw, VUlVUl,
ctrnhctrnh, rfUrmbrfUrmb, dldl,SbSb, Jhvh, ltltƒhe, „˜btrƒ,˜xhvxh RÀgtr” |

YWxi fUtb cwStWlu mkgwÿU rf½Ugtv”


FtRr”gtu, FtRr”YA, FtRr”àA, FtR”uW, FtRJrh, FtRfUl, FtR˜tÉ”tu, FtR„w-gtu,
FtRlFtRo, FtRmfU, FtRhnufUtu, FtRnuh, Ftgtuntu˜t, FtlwvAo, Ftlwv˜to, Ftlm¢A, FtRm
¢A, Clmwl, Ftlvtl,˜ul”ul, FlFtl, nuhfUtuh, nuh”uF, Crlnuh, Crlnt˜, cuarcFl, DwbrVUh,
WXcm, ctu˜at˜, ytWstW, FtR˜tÉ”tu, ˜uFtRvZtR, WXtRcmtR RÀgtr” |

Wåayt”htƒeo rf½Ugt
FtlwýàA, lFtlwntum, lFtlwntu˜t, FtRr”lwntu˜t, Ftlwýâ”iA, lFtlwntu˜t, FtRr”lwntum,
FtlwCYlA RÀgtr” sô„t „elJxtmöb Ot„w CYfUt Wåa yt”htƒeo rf½Ugtnh¥ stuzuh ˜urFàA
|
„h rf½Ugtbt IYfUtu/YfUt/YfUe` ŒÀggvrAfUt Nç”nh¥ sturzâ”il | sô„i:-
FtRhnlwCYfUtu A, FtlwCYfUtu hnuA |
yfUhK rf½Ugt- lÖgtWlw,ldh, lFtytum, lFt |

ÔgrÿUJtae ltb
rJCrÿUsô„i btàAufUtu ƒh Jt st„ctnufU Icnt”wh,Œmt”,fwUbth,btgt`˜tRo
ltbrm„ stuzuh ˜uÏlu drhàA | sô„i:- vthmbrK ŒOtl, htbfÐUíK, RàŠcnt”wh,
ÁvlthtgKrmkn, rJëJuëJhŒmt”, rNJfwUbth, ˜ÌbeŒmt”, ct˜fÐUíK, fÐUíKaàŠrmkn,
˜ilrmkn, nrhŒmt”, ”uJebtgt, hKcnt”wh RÀgtr” |

rJCrÿU
luvt˜ebt rJCrÿUnÁ ltb Jt mJoltbrm„ stuzuh ˜urFàA | rJCrÿUfUt raàn(˜u, ˜tRo, ”urF,ctx
RÀgtr”)nÁ Y¢˜i ˜urFâ”illT | sô„i:-CtR˜u, CtR˜tRo, CtRctx, CtR”urF, CtRÅtht,
CtRfUtu(Atuhtu), CtRfUt (AtuhtnÁ), CtRfUe(Atuhe), CtRbt RÀgtr” |

Wvmdo
'Wv,bnt,mw` RÀgtr” Wvmdo ˜tduh clufUt „Àmb Nç”nÁ stuzuh ˜uÏlu drhàA | sô„i:-
WvmraJ, bntmCt, mwvwºt, dihrsöbu”the, bntrJ‘t˜g, WåarJ‘t˜g, rJëJrJ‘t˜g, ôJgkmuJfU
RÀgtr” |

ŒÀgg
'fUt˜,dK,vqJofU,Jtl,Jdo,Jt˜,JÐà”`sô„t ŒÀggnÁ vqJov”rm„ stuzTlwvAo |
sô„i:- ct˜fUfUt˜, mßsldK, c˜vqJofU, ”gtJtl, rbºtJdo, ythtJt˜, mßslJÐà”, RÀgtr” |

v”rJgtud (lstuze ˜uÏlu)


möCtJlt Jt mà”uN sltWlu rf½Ugt xwf½UgtYh ˜urFàA -Ftlw ýâ”il(Ftl rlMuO A Jt Ftl
rXfU Ail) Ftlw ýâ”iA(vrn˜t Ftlw ýâ”ilÚgtu, yrn˜u yr˜yr˜ ýâ”iA), Ftlw ýàA(Ftl rlMuO
Ail), Ftlw ýàA ntu˜t (Ftl rlMuO Ail ntu˜t) |

rJCrÿUvrAfUt v” xwf½UgtYh ˜urFàA- bqÖgJÐrõ(bqÖgfUtu JÐrõ), bqÖg„tr˜fUt


(bqÖgfUtu „tr˜fUt), bqÖgrlOtohK (bqÖgfUtu rlOtohK), ler„rlOtohK (ler„fUtu rlOtohK),
fUbov” (fUbofUtu v”), csthCtW (csthfUtu CtW), rf½Ugtv” (rf½UgtfUtu v”) RÀgtr” |

rlvt„ Nç”nÁ YfUi yGhfUt CY vrl stuzuh ˜urFk”il | sô„i:- FtW l ˜ !, Y ! dYA, ˜t !
rcLmYâAw, ntbe dY vtu, yt ntumT nti, nil „â ySi xu”iolmT, ntu gmtu dlwovAo ˜,
RÀgtr” |
_____________________________________________________--__
gt” htÏlwvluo fwUht
- YWxi yƒo CYfUt ltb(ytbtctcw,fuUxtfuUxe,WvmraJ), rf½Ugt(FtRmfU,FtRhnufUtu),
yÔgg(rCºtctrnh, Jhvh)
stuzuh ˜urFàA |
- ltbrm„ ytYfUt ltbgtude, rJCrÿU,ÔgrÿUfUt ltb(st„,ƒhctnufU) stuzuh ˜urFàAlT |
- ”wRo yƒo CYfUt rf½Ugt, rJCrÿU vrAfUtu Nç” h rlvt„ stuzuh ˜uÏlwýâ”il |
- st„, ƒh, WvltbctnufU btàAufUt ltb YWxi Nç”bt ˜uÏlwvAo |
- Jt¢gbt Œgtud CYfUt N甘tRo li v” CrlàA |
________________________________________________________
yÇgtN dh-
1) Ft˜e XtWâ Ch-
fU) Ouuhi Nç” stuzuh YWxi Nç” cltWlu fUtb˜tRo -------------------CrlàA |
F) Jt¢gbt Œgtud CYfUt N甘tRo li ------------ CrlàA |
d) rlvt„ stuzuh/lstuze ˜urFàATl |
2) mne Wúttbt raàn ˜dtQ-
fU) st„, ƒhctnufU btàAufUt ltbnÁ stuzuh/lstuze ˜uÏlwvAo |
F) I˜, rl, ntu,vtu, Y ` ge rf½Ugt/rlvt„ ýlT |
d) „elJxtmöb Ot„w CYfUt Wåa yt”htƒeo rf½Ugtnh¥ stuzuh/lstuze ˜urFàA |

7) „˜ r”RYfUt ÔgrÿUnÁfUt ltb v”gtudfUt ”Ðr³bt mne AlT rfU AillT ? d˜„ CY Nwõ vth |
˜Ìbe Œmt” ”uJfUtuxt -----------------------, RàŠ cnt”wh htRo ------------------------,
hK btgt ŒOtl --------------------- ----, r”˜ fwUbthe luvt˜ ------------------------,
nfoU ÆJs Auºte ----------------------------, lh ceh mtfUeo -------------------------,
vqKo ˜t˜ luvt˜e ----------------------------, ydb rmkn rdhe -------------------------,
”uJ ŒfUtN htRo ----------------------------, ceh rJf½Ub dwh¥E
-------------------------,
btunl hts Nbto --- ---------------------, vwãg ŒCt „tbtE ------------------------,
btl rmkn r˜öcq ----------------------------, W”g aàŠ bdh ----------------------------|
8) v”gtudfUt ”Ðr³˜u „˜ r”RYfUtu v”nÁ mne AlT rfU AillT ? yNwõ CY Nw° vth |
r„be li Cll ------------------, ytbt ctcwfUtu btgt---------------, Dh
Jh------------------,
CtR fUtu dwrzgt-----------------, r””e ˜u r”YfUtu ------------------ , CwâR
Crh----------------,
bqÖg JÐrõ --------------------, rbºt Jdo- -----------------------,
mtƒeCtR---------------,
bnt rJ‘t˜g -----------------, rJëJ rJ‘t˜g ------------------, DwbDtb
----------------,
g„t W„t ---------------------, Dh ctrnh ----------------------,

@@@@@

3. luvt˜e Nç”fUtu Ávtgl

mci Nç”nÁ Jt¢gbt sô„tfUtu Àgô„i Œgtud drhk”illT | r˜ETd,Jal,vwh¥M,yt”h,Jtåg,vG,


fUt˜, CtJ cwStWlu ÁvtgfUnÁ ƒrvYh Nç”fUt Ávbt vrhJ„ol ýàA | Nç”bt ýlu gne
vrhJ„ol˜tRo Nç”fUtu Ávtgl CrlàA | luvt˜ebt Nç”nÁ ”wRrfUrmbfUt AlT- rJfUthe h
yrJfUthe | swl Nç” mâOi YWxi Ávbt côA, Àgô„t N甘tRo yÔgg Jt yrJfUthe CrlàA | Jt
¢gbt Œgtud ýâ”t yJëgfTU„tylwmth swl Nç”fUtu Ávbt vrhJ„ol ýàA, Àgô„t˜tRo rJfUthe v”
CrlàA |
Nç”
|---------------------------------------------------------|
rJfUthe Nç” yrJfUthe Jt yÔgg Nç”
1. ltb ltbgtude, rf½Ugtgtude, mkgtusfU, rJôbgtr”mqafU,
rlvt„ 2. mJoltb (ge v”nÁ Jt¢gbt mâOi YfUmbtl
hnàAlT, vrhJ„ol ýâ”illT |) 3. rJNuMK

4. rf½Ugt

ytOth v”bt ytJëgf„tylwmth ÁvtgfU „ÀJnÁ ˜tde Jt¢gbt vrhJ„ol ýlu rJfUthe v”fUt ”wR
Ctd ýàAlT |
1. ytOth Áv h 2. ÁvtgfU „ÀJ |
YWxt rJsl czuh smhe YWxt ÁF ýàA | Àgmbt ƒwŒi ntâdt-rckdt, VwU˜,VU˜nÁ ˜tÉAlT
| gmfUt rlrö„ rJsl˜tRo ntJt,vtle,btxtufUtu Ftâatu vAo | Àgmidhe ytOth Áv ClufUtu
Nç”fUtu bq˜ Jt rJsl ntu | gm˜tRo Jt¢gbt Œgtudbt ytWl rJrCàl rfUrmbfUt ÁvtgfU „ÀJfUtu
ytJëgf„t vAo | rgli˜tRo ÁvtgfU „ÀJ CrlàA |
rJfUthe v”
-----------------------------------------------
ytOth Áv ÁvtgfU „ÀJ
Œtr„vtr”fU(ltrbfUv”) 1.r˜ETdmqafU
Ot„w (rf½Ugtv”) [Link]
[Link]˜mqafU
[Link]¥MmqafU
[Link]
[Link]ågmqafU
[Link]”hmqafU
8.yƒomqafU
[Link]

luvt˜ebt ”wRŒfUthfUt rJfUthe Nç”nÁ gmŒfUthfUt AlT |


rJfUthe Nç”
|-------------------------------------|----------------------------------------|
1. ltrbfUv” 2. rf½Ugtv”
|----------------|----------------| (Jt¢gbt Œgtud CYfUt mci
rf½Ugt
ltb, mJoltb, rJNuMK N甘tRo rf½Ugtv” CrlàA
|)

yÇgtm dh-
[Link]˜e XtWâ vwht dh |
fU) --------,-------,--------,--------,--------,--------,--------,--------,-------luvt˜efUt ÁvtgfU
„ÀJnÁ ýl |
F) -------,-------,-------˜tRo ltrbfUv” CrlàA |
d) ÁvtglfUt ytOthbt Nç” ---------,--------- dhe ”wRo rfUrmbfUt ýàAl |
D) rJfUthe N甘tRo --------------- yÔgg vrl CrlàA |
E) ytOth v”bt ÁvtgfU „ÀJnÁ ˜tde Jt¢gbt vrhJ„ol ýlu rJfUthe v” ------------,-------------
ýlT |
2.„˜fUt Wúth rXfU ýlT rfU ntuRllT, ˜uF |
fU) r˜ETd,Jal,vwh¥M,yt”h,Jtåg RÀgtr” cwStWlu ÁvtgfUnÁ ƒrvYh Nç”fUt Ávbt
vrhJ„ol ýàA | (-------)
F) swl Nç” mâOi YWxi Ávbt côA, Àgô„t N甘tRo yÔgg Jt yrJfUthe CrlàA | (-----------)
d) ytOth Áv ClufUtu Nç”fUtu bq˜ Jt rJsl ntu | (----------)
D) Nç”bt ýlu vrhJ„ol˜tRo Ávtgl CrlàA | (------------)
@@@@@@@@

ltrbfUv”fUtu Ávtgl
ltb, mJoltb h rJNuMK˜tRo ltrbfUv” CrlàA | r˜ETd, Jal, yt”h hUfUthfU cwStWlu
ÁvtgfU „ÀJnÁ ƒrvYh Nç”nÁfUtu Ávbt vrhJ„ol ýàA | Nç”bt ýlu gne vrhJ„ol˜tRo
ltrbfUv”fUtu Ávtgl CrlàA |

1. ltbfUtu h¥vtgl
ltb ClufUtu mkÒtt ntu | luvt˜ebt r˜ETd h Jal h fUthfUfUt ytOthbt ltbfUtu h¥vtgl ýàA |

r˜ETdfUt ytOthbt ltbfUtu h¥vtgl


luvt˜ebt btlJ ltbbt Ct˜u-vtuƒe ŒÀggnh¥ ˜tduh r˜EdfUtu h¥vtgl ýàA |
ytufUthtà„(yàÀgbt Iytu`ytWlu) ŒtKeJtafU vwkr˜ETd ltb ôºter˜ETd ýâ”t RofUthtà„(yàÀgbt
IRo`ytWlu) ýàA |
vwkr˜ETd ôºter˜ETd
fuUxtu fuUxe
Atuhtu Atuhe
vtXtu vtXe
vtztu vtze
mt˜tu mt˜e

luvt˜ebt yŒtKeJtae ltbfUtu r˜ETd vrhJ„ol ýâ”il | „h fUr„vg vNwŒtKe h rlseoJ ltbfUtu
r˜ETd ytfUth Jt Xw˜tu mtltufUt ytOthbt AwrÕàA | sô„i-
fUtu”t˜tuu fUtu”t˜e
atuR˜tu atuR˜e
XufUtu XufUe
ƒt˘tu(xtWfUtu) ƒt˘e
ƒi˜tu ƒi˜e

luvt˜ebt rmETdi Áv VuUrhYh r˜ETd Cu” ýlu ltbnÁ rlfUi vtRàAlT | „h ge rglenÁfUtu
ôºte-vwh¥M Cu” ÁvtglfUt ytOthbt lCRo ŒtfÐUr„fU ytOthbt btºt CYfUt ýlT |
VwUvtsw VwUvq
rCltsw r””e
btbt btRsw
mmwht mtmq
CtR crnle
----------------------------------------------------
gt” htÏlwvluo fwUht-
- r˜ETd,Jal,vwh¥M, fUt˜,yt”h,vG,Jtåg,CtJ,fUthfU cwStWlu ŒÀgg ˜tde Nç” càlu rJrO˜tRo
Ávtgl CrlàA |
- ltrbfUv” Càlt˜u Jt¢gbt Œgtud gtuÉg ltb,mJoltb h rJNuMK yrl rf½Ugtv” Càlt˜u rf½Ugt˜tRo
cwÍlwvAo |
- yÔgg Nç”fUtu Ávtgl ýâ”il |
- yrOfUtkN ytufUthtà„ vwkr˜ETd ltbnh¥ ôºter˜ET ýâ”t RofUthtà„ ýàAlT |
- ltbfUtu Ávtgl r˜ETd,Jal, fUthfU h yt”h dhe ath „ÀJfUt ytOthbt ýàA |
-------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1. rXfU Nç” htFuh Ft˜e XtWâ Ch |
fU) luvt˜ebt ----------,---------,---------fUt ytOthbt ltbfUtu h¥vtgl ýàA |
F) luvt˜ebt btlJ ltbbt -------,---------ŒÀggnh¥ ˜tduh r˜ETdfUtu h¥vtgl ýàA |

2.„˜fUt Wúth rXfU ýlT rfU ntuRllT, ˜uF |


fU) ltb, mJoltb h rJNuMK˜tRo ltrbfUv” CrlàA | (--------------)
F) ltrbfU v” h ltbv”bt fuUne rCàl„t Ail | (------------)
4) vtâaJxt btlJu„h ltb ˜uFuh r„lenh¥fUtu r˜ETd vrhJ„ol dh |
5) r˜ETdfUt ytOthbt „˜fUt ltbnh¥fUtu Ávtgl dhuh ”uFtQ |
fuUxe----------, Atuhtu------------, fUtu”t˜tu---------------, XufUe-----------------,
ƒi˜tu-------------------,
vtXtu----------, vtztu------------, mt˜tu ------------- |

@@@@@

JalfUt ytOthbt ltbfUtu Ávtgl


luvt˜ebt mkÏgtJtafU ŒÀgg ˜tde clufUt YWxt Jt OuhifUt cwStWlu ltbnÁ vtRàAlT |
ytufUthtà„ ltb˜u YWxt cwStWâA | ytufUhtà„ ClufUtu ytufUth yà„bt ytWlu Nç” ntu | gô„t ltb
Ouhi cwStWlu CY ytfUthtà„ ýàAlT | sô„i:-
YfUJal cýJal
fuUxtu fuUxt(nh¥)
Atuhtu Atuht(nh¥)
InÁ` ŒÀgg˜u cýJal cwStWâA | cýJal cwStWlu ytfUthtà„ ltbbt Jt¢gbt Œgtud d”to Clu
r„lbt mkOi InÁ` ˜dtWl yrlJtgo Ail | „h ytufUthtà„ctnufU yÁ ltb cýJal cltWâ”t InÁ`
˜dtWlwvAo |

btlJu„h ltbfUt yt”htƒeo Áv ýâ”illT | gmtuýâ”t ytfUthtà„ ltbvrA InÁ` sturzàA |


YfUJal cýJal
Ftu˜tu Ftu˜tnh¥
Ftugtu Ftugtnh¥
atugtu atugtnh¥
Atltu Atltnh¥
ztufUtu ztufUtnh¥
ctufUtu ctufUtnh¥
btltu btltnh¥
„h gtu cýJal cwStWlu InÁ` mâkOi ˜tÉ”il | rf½Ugtv” h fUrn˜u ytfUthtà„ ltb˜u cýJal
cwStWlu ýâ”t Jt¢gbt mâOi InÁ` ˜dtWl yrlJgo Ail | sô„i
nrh˜u atugt fUtzu |
stztfUt r”lbt bfUifUt Ftugt˜u rlfUi fUtb dAo |
Nuvto˜u ”wRoJxt ztufUt cwluh ÖgtY |

„h ytufUthtà„ctnufU yh¥ mci ltb cýJalbt InÁ` ŒÀgg ˜dtWlwvAo | rfUlClu InÁ` ŒÀgg
l˜dtRo rglenÁfUtu bq˜ Ávbt fwUli vrhJ„ol ytWâ”il |
yfUthtà„
Dh Dhnh¥
fwUfwUh fwUfwUhnh¥

ytfUthtà„
fUtfUt fUtfUtnh¥
Stu˜t Stu˜tnh¥

R/RofUhtà„
fUhtR fUhtRnh¥
Atuhe Atuhenh¥

W/QfUthtà„
yth¥ yth¥nh¥
Ct˜w Ct˜wnh¥

YfUthtà„
Ct˜u Ct˜unh¥
mtu„u mtu„unh¥

YufUthtà„
C”i C”inh¥
bfUi bfUinh¥

ytifUthtà„
ylti yltinh¥
--------------------------------------------------------------
gt” htÏlwvluo fwUht-
- luvt˜ebt IfuUxtu,Atuhtu,Atltu,ztufUtu` sô„t ytufUthtà„ ltbfUtu btºt JalfUt ytOthbt Ávtgl
CYfUtu vtRàA |
- yrOfUtkN ytufUthtà„ ltbnh¥ cýJal ýâ”t ytfUthtà„ ýàAlT | „h IfUtfUt, buJt, vuJe,
auvto,vtvt`sô„t ltbnÁ Clu ”wJi Jalbt ytfUthtà„ ýàAlT |
-------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1) „˜fUt rhútt XtWâbt atrnlu Nç” Chuh vwht dh |
fU) ------------ClufUtu ytufUth yà„bt ytWlu Nç” ntu |
F) ------------ltbnh¥fUtu YfUJalctx cýJalbt h¥vtgl d”to bq˜ h¥vbt vrhJ„ol ýàA |
d) ytufUthtà„ctnufU yh¥ mci ltb cýJalbt -----------ŒÀgg ˜dtWlwvAo |

2) cýJalbt ytfUthtà„ ýlu athJxt ltb ˜uFuh rglenh¥fUtu Ávtgl Œrf½Ugt ”uFtQ |
4) ge ltbnh¥˜tRo cýJalbt Ávtgl dhe ”uFtQ:-
Dtuzt------------, btàAu-----------,
buJt------------, ctumtu------------,
Ct˜w------------, mtu„u-------------,
Fme------------, ztufUtu------------,
At„t -----------, r””e-------------|
5) „˜fUt ltbnÁ fwUl JalfUt ýlT ? ˜uF |
fuUxtu -------------, Atuht----------- ,
ctufUt-------------, Ct˜u------------,
ylti-------------, mtƒe -----------|
@@@@@

fUthfUfUtU ytOthbt ltbfUtu Ávtgl


r˜ETd, Jalbt sô„i fUthfUfUt ytOthbt ýlu Ávtgl YfUJal ytufUthtà„fUtu cýJal ytfUthtà„ ýàA
| yÁ mci ltbnÁ Wne Ávbt hnàAlT |
W”tnhK:-ytufUthtà„ IfuUxtu`ltb mh˜ fUthfU ntu | gne ltb Jt¢gbt Œgtud ýâ”t Áv VuUrhYh
IfuUxt` ýàA | gmi˜u IfuUxtu` mh˜ fUthfU ntu | Jtfgbt gne IfuUxtu` Nç” IfuUxt, fuUxt˜u`
sô„tu Ávbt vrhJ„ol ýàA | ltbfUtu Ávbt CYfUtu gô„tu vrhJ„ol ÖgtWlu fUthfU „ÀJ˜tRo
r„gofU fUthfU CrlàA |
IfuUxtu` ltbfUtu Ávtgl
fUthfU Ávtrg„ ltb/r„gofU Áv
fU„to fuUxt˜u
fUbo fuUxt˜tRo
fUhK fuUxt˜u
möŒ”tl fuUxtfUt ˜trd
yvt”tl fuUxt”urF,fuUxtctx
möJàO fuUxtfUe,fuUxtfUt,fuUxtfUtu
yrOfUhK fuUxtbt
möJtuOl Y fuUxt !

btrƒfUtu W”tnhK nuhuh IAtltu` ltbfUtu Ávtgl dhe ”uFtQ


fUthfU Ávtrg„ ltb
fU„to ---------------
fUbo ---------------
fUhK ---------------
möŒ”tl ---------------
yvt”tl ---------------
möJàO ---------------
yrOfUhK ---------------
Jalbt sô„i fUthfUbt vrl ytufUthtà„ ltbfUtu btºt bq˜ Ávbt vrhJ„ol ýàA | ytufUhtà„ctnufU
yh¥ ltbfUtu bq˜ Ávbt fwUli vrhJ„ol ýâ”il | rglenÁbt I˜u,˜tRo`sô„t rJCrÿUnÁbtºt ˜tÉAlT |
I Ir””e` ltbfUtu Ávtgl
fUthfU h¥vtrg„ ltb
fU„to r””e˜u
fUbo r””e˜tRo
fUhK r””e˜u
möŒ”tl r””efUt ˜trd
yvt”tl r””e”urF,r””ectx
möJàO r””efUe,r””efUt,r””efUtu
yrOfUhK r””ebt
möJtuOl Y r””e !
IAtuhe` ltbfUtu Ávtgl dhuh ”uFtQ:-
fUthfU h¥vtrg„ ltb
fU„to ---------------
fUbo ---------------
fUhK ---------------
möŒ”tl ---------------
yvt”tl ---------------
möJàO ---------------
yrOfUhK ---------------
möJtuOl ---------------

„˜fUt rhútt XtWâbt atrnlu Nç” Chuh vwht dh |


fU) r˜ETd, Jalbt sô„i fUthfUfUt ytOthbt ýlu Ávtgl YfUJal ytufUthtà„fUtu cýJal -------------
ýàA |
F) ------------ ltb mh˜ fUthfUctx r„gofUbt Ávtgl ýâ”t ytfUthtà„ ýàA |
d) ytufUthtà„ IAtuhtu`ltb ------------fUthfU ntu |
D) ltbfUtu Ávbt vrhJ„ol ÖgtWlu fUthfU „ÀJ˜tRo -------------fUthfU CrlàA |
E) IAtltu,fuUxtu` sô„i Ir””e,Atuhe` ltbfUtu fUthfUfUt ytOthbt Ávtgl --------- |
„˜fUt ltbnÁ˜tRo mh˜ fUthfUctx r„gofU fUthfUbt vrhJ„ol dh |
fuUxtu-------------, ctAtu-------------, btltu----------------, Cuztu---------------,
ctufUtu-----------------,
Atuhtu-------------, atugtu-------------, Ftugtu---------------, r””e---------------,
buJt-------------------|

@@@@@

yt”hfUt ytOthbt ltbfUtu Ávtgl


luvt˜e ltbnh¥ mtbtrsfU JdofUt ytOthbt vrl Ávtrg„ ýàAlT | mtbtrsfU yt”hfUt ytOthbt luvt˜e
CtMtfUtu mkhalt ath rfUrmbfUtu A | „h ltbfUtu Ávtgl mtbtàg yt”h h bÆgb yt”h dhe ”wRo
rfUrmbfUt ýàA | gtu Jal h fUthfUbt sô„i ge ltbnh¥ ytufUthtà„ h ytfUthtà„fUt Ávbt
AwrÕàAlT |
I„â,gtu,Àgtu` sô„t mJoltb ˜tÉluu ltbnh¥ mtbtàg yt”hfUt ýlT | gô„t mJoltb ˜tÉlu ltbnh¥
ytfUthtà„ ýâ”illT | „h Ir„be` mJoltb ˜tÉlu bÆgb yt”hfUtu CY ytufUthtà„ ltb ytfUthtà„bt
Ávtgl ýàA | W”tnhK-
mtbtàg yt”h bÆgb yt”h
„â htbufUtu Atuhtuu ntumT | r„be htbfUt Atuht nti |
gtu fuUxtu yÖAe A | ge fuUxt yÖAe AlT |
fUb˜ „uhtu Atuhtu ntu | fUb˜ r„b½t Atuht ýlT |
„˜ r”RYfUt ltbnÁ fwUl yt”hfUt ýlT ? ˜uF |
fuUxtu -------------------
fuUxt-------------------
Atuhtu-------------------
Atuht-------------------
----------------------------------------------------------------------------------------
ltbfUtu Ávtgl möJàOe gt” htÏlwvluo fuUne fwUht-
- ltbfUtu Ávtgl r˜ETd,Jal, fUthfU h yt”hfUt ytOthbt ýàA |
- r˜ETdfUt ytOthbt luvt˜e ltbnÁ ytufUthtà„ ltb ôºter˜ETdbt RofUthtà„ CYfUtu vtRàA |
- Jal, fUthfU h yt”hfUt ytOthbt ytufUthtà„ ltbbtºt h¥vtrg„ CYh ytfUthtà„ ýàAlT | ctâfUe
ltbfUtu Ávtgl ýâ”il |
@@@@@

2. mJoltbfUtu Ávtgl
b, ntbe, „â, r„be, „vtRoâ, gtu, Àgtu, Q, fUtu,fuU,stu,su,ytVqU RÀgtr” luvt˜e CtMtfUt
mJoltbnh¥ ýlT | r˜ETd, Jal, fUthfU h yt”hfUt ytOthbt mJoltbfUtu Ávtgl ýàA |

r˜ETdfUt ytOthbt mJoltbfUtu Ávtgl


mtbtàg„: r˜ETdfUt ytOthbt mJoltb Nç”fUtu Áv VuUrhâ”il | „h M²e fUthfUfUtu rJCrÿU
˜tÉ”t Àgm rJCrÿUbt ýlu Cu”˜u btºt mJoltbbt r˜ETdCu” ”uFtWâA | vwkr˜ETd YfUJalbt
IfUtu,htu,ltu` yrl ôºter˜ETdbt IfUe,he,le` rJCrÿU ˜tduh r˜ETdCu” ýàA |

vwkr˜ETd ôºter˜ETd
buhtu Atuhtu ytgtu | buhe Atuhe ytRo |
ytÜltu CtR˜tRo ctu˜tQ | ytÜle crnle˜tRo ctu˜tQ |
WmfUtu ˜tuÉlu ytgtu | WmfUe ôJtôle ytRo |
bÆgb yt”htƒeofUtu mJoltb r˜ETdfUt ytOthbt h¥vtrg„ ýàA |
WlfUt ctcw ytY | WlfUe ytbt ytRlT |
ytÜlt ”tsw˜tRo Cl | ytÜle r””e˜tRo Cl |
„h cýJalbt Clu mJoltbbt ôºter˜ETd h vwkr˜ETdbt yà„h vtRk”il | ”wJi r˜ETdfUt mJoltbbt
IfUt,ht,lt` rJCrÿU btºt ˜tÉA |
ytÜlt AtuhtnÁ mvth | ytÜlt AtuhenÁ mvth |
buht AtuhtnÁ ytY | buht AtuhenÁ ytY |
------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1) luvt˜ebt vtRlu mJoltbnÁ ----------, -------, -----------, -----------fUt ytOthbt Ávtrg„ ýàAlT |
2) ge mJoltbrm„ rbÖ”t mJoltbfUtu Œgtud dh |
WmfUe Atuhe dRo | (W”tnhK)
---------- Atuhe ytYfUe rƒRo | --------- CtR˜u raXe ˜uÏgtu |
---------- r””e˜tRo ctu˜tQ | ---------- ˜tuÉlu vZT”iA |
-----------ôJtôle rcbthe A | ---------- r””e˜tRo ctu˜tQ |
3) W”tnhK nuhuh ge v”tJ˜enÁfUt r˜ETd vrhJ„ol dh |
ytÜltu ”tsw | ytÜle r””e (W”tnhK)
WmfUtu ßJtRâ ----------------------------
buhtu CtR ----------------------------
r„b½e crnle ----------------------------
„uhtu ctct˜u ----------------------------

@@@@@

JalfUt ytOthbt mJoltbfUtu Ávtgl


JalfUt ytOthbt mJoltbnÁ athrfUrmb˜u Ávtrg„ ýàAlT |
vrn˜tu- Igtu,Àgtu` YfUJal mJoltb cýJalbt Ige/rglenÁ, „e/r„lenÁ` ”wJi Ávbt
Ávtrg„ ýàAlT | ge mJoltb˜tRo cýJalbt h¥vtà„hK d”to InÁ` ŒÀgg ˜dtY vrl ýàA yrl l˜dtRo
vrl Œgtud dlo mrfUàA |
gtu buhtu ntu | ge mci ˜istQ / rglenh¥ mci ˜istQ
|
Àgtu r„be ˜istQ | „e mci r„b½t ýlT /r„lenh¥ mci r„b½t ýlT |
”tum½tu- Q,gntâ,Wntâ` sô„t mJoltbnÁ cýJalbt h¥vtgl d”to bq˜ Ávbt mtbtàg vrhJ„ol CRo
InÁ` ŒÀggmbu„ ˜tÉA |
Q ôfwU˜ dgtu | Wlenh¥ ôfwU˜ dY |
gntâfUtu Dh fUntâ ntu˜t ? gntânh¥fUtu Dh fUntâ ntu˜t ?
Wntâ˜u fUm˜tRo FtußlwCYfUtu ntu˜t ? Wntânh¥˜u fUm˜tRo
FtußlwCYfUtu ntu˜t ?
„um½tu- Ib` mJoltb cýJalbt ÁvtgK d”to ytÜltu bq˜ Áv li nhtYh lgtâ Ávbt
”uFtvAo |
b fUöËgwxh stà”Aw | ntbe fUöËgwxh stà”Atik |
b˜tRo Dwöl bl vAo | ntbe˜tRo Dwöl bl vAo |
atiƒtu- Istu,su,s„t,sntâ` sô„t mJoltb˜u cýJalbt InÁ` ŒÀgg r˜k”illT | ge mJoltbnÁ Œtg: ”wJi
Jalbt mbtl Ávbt aÖAlT | Œgtudbt fUrn˜ufUné cýJalbt rgli Nç” ”tunturhl vrl m¢AlT |
YfUJal cýJal
stu stàA stytum | stu-stu stàAlT stWl |
su FtY vrl FtQ su-su FtàAti FtQ |
s„t dY vrl ýàA | s„t-s„t dY vrl ýàA |
sntâ stàAti stQ | sntâ-sntâ stàAti stQ |
----------------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1) „˜fUt Ft˜e XtWâbt rbÖ”t Nç” Ch |
fU) JalfUt ytOthbt luvt˜e mJoltbnÁ ------ rfUrmb˜u Ávtgl ýàAlT
F) Igtu,Àgtu` YfUJal mJoltbfUtu Áv cýJalbt----------------- ýàA |
d) -------- YfUJal mJoltb cýJalbt ytÜltu bq˜ Áv li vrhJ„ol ýàA |
D) ----,----,----,---- mJoltbnÁ ”wJi Jalbt mbtl Ávbt aÖAlT |
2) „˜fUt Jt¢gnÁ˜tRo cýJalbt vrhJ„ol dh |
gntâ˜uUfUm˜tRo FtußlwCYfUtu ntu˜t ? gntânÁ˜uUfUm˜tRo
FtußlwCYfUtu ntu˜t ?(W”tnhK)
„â fUöËgwxh stà”AmT | ---------------------------------------
b˜tRo raXe ˜uF | ---------------------------------------
r„be s„t dY vrl stQ | ----------------------------------------
gtu buhtu fUtuXt ntu |
----------------------------------------
@@@@@

yt”hfUt ytOthbt mJoltbfUtu Ávtgl


mtbtsbt Xw˜t mtltfUt ytOthbt CtMtbt ýlu Cu”T˜tRo yt”htƒeo CrlàA | gmfUt ytOthbt
luvt˜ebt mJoltb „el rfUrmbfUt vtRàAlT :- mtbtàg yt”htƒeo, bÆgb yt”htƒeo h Wåa yt”htƒeo |
Œƒb vwh¥MfUtu Ib, ntbe` mJoltb yt”hfUt ytOthbt Ávtgl ýâ”illT | rÅ„eg h „Єeg vwh¥MfUt
mJoltbbtºt Ávtgl ýàAlT |
mtbtàg yt”htƒeo
YfUJal cýJal
gtu FtàA | ge FtàAlT |
Q stytumT | WlenÁ FtWlT |
gtu mwÀA | r„lenÁ mwÀAlT |
Àgtu dgtu | r„lenÁ dY |
bÆgb yt”htƒeo
r„be FtQ | r„benÁ Ftytu |
Wle stWlT | WlenÁ stWlT |
ge/rgle mwÀAlT | ge/rglenÁ mwÀAlT |
„e/r„le dY | „e/r„lenÁ dY |
Wåa yt”htƒeo
„vtRoâ FtlwntumT | „vtRoânÁ FtlwntumT |
Wntâ dY ýàA | Wntânh¥ dY ýàA |
gntâ mwÀlwýàA | gntânÁ mwÀlwýàA |
Wntâ stlwCgtu | WntânÁ stlwCgtu |

----------------------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1) btrƒfUt W”tnhKnÁ nuhe „˜fUt yt”htƒeo Jt¢gfUtu vrhJ„ol dh |
u fU) mtbtàg yt”hctx bÆgb yt”hbt-
„â Ft | ----------------
Àgtu stytumT | ----------------
gtu Ct„ FtàA | ----------------
F) bÆgb yt”hctx Wåa yt”hbt
r„be Dh dY ýàA | -------------------------
r„be ˜uÏ”i dh | --------------------------
r„be vheGtbt mVU˜ Cgtiu | --------------------------
d) Wåa yt”hctx mtbtàg yt”hbt
„vtRok Dh stlwntum „â Dh st | (W”tnhK)
„vtRokfUtu ltb fuU ntu ? --------------------------
Wntâ Ftlt Ftlwýâ”iA | --------------------------

@@@@@

fUthfUfUt ytOthbt mJoltbfUtu Ávtgl


luvt˜ebt fU„to,fUbo,fUhK,möŒ”tl,yvt”tl,möJàO h yrOfUthK fUthfUnÁ vtRàAl |
rglenÁbt-I˜u,˜tRo, ctx, ”urF, fUtu,fUt, fUe,bt` rJCrÿU ˜tduh mJoltbfUtu Ávtgl CYfUtu
vtRàA | ge rJCrÿUnÁ ˜tduh mJoltbbt fUrn˜u vqKo Ávbt yrl fUrn˜u ytkrNfU Ávbt
Ávtrg„ ýàAl |
I swl mJoltbbt rJCrÿU ˜tÉ”t bq˜ Nç”bt vrhJ„ol ýàA Àgm˜tRo vqKo Ávtgl CrlàA | bq˜ Áv
vrhJ„ol lCRo mJoltbbt rJCrÿUbtºt ƒrvlw˜tRo ytkrNfU Ávtgl CrlàA |
I fUthfUfUt ytOthbt Ib` mJoltbfUtu Ávtgl
fUthfU rJCrÿU mJoltb
fU„to ˜u bi˜u (vqKo Ávtgl)
fUbo ˜tRo b˜tRo (ytkrNfU Ávtgl)
yvt”tl ”urF/ctx b”urF/bctx (ytkrNfU Ávtgl)
möJàO htu/ht/he buhtu/buht/buhe (vqKo Ávtgl)
yrOfUhK bt bbt (ytkrNfU Ávtgl)

btrƒfUtu W”tnhK nuhe I„â` mJoltbfUtu Ávtgl dhuh ”uFtQ |


fUthfU rJCrÿU mJoltb
fU„to ---- ------ ----------------
fUbo ---- ------ ----------------
yvt”tl ---- ------ ----------------
möJàO ---- ------ ----------------
yrOfUhK ---- ------ ----------------

IQ` YfUJal mJoltb Ávtgl ýâ”t


IWm˜u,Wm˜tRo,Q”urF,Qctx,WmfUtu,WmfUt,WmfUe,Wmbt` Ávnh¥ crlàAlT |
rglenÁbÆgu fU„to,fUbo,möJàO h yrOfUhK fUthfUbt vqKo Ávbt yrl yvt”tl fUthfUbt
ytkrNfU Ávtgl ýàA |

fUthfU rJCrÿU mJoltb


fU„to ˜u Wm˜u (vqKo Ávtgl)
fUbo ˜tRo Wm˜tRo (vqKo Ávtgl)
yvt”tl ”urF/ctx Q”urF/Qctx (ytkrNfU Ávtgl)
möJàO fUtu/fUt/fUe WmfUtu/WmfUt/WmfUe (vqKo
Ávtgl)
yrOfUhK bt Wmbt (vqKo Ávtgl)

gmi dhe IÀgtu`YfUJal mJoltb Ávtgl ýâ”t IÀgm`ýàA yrl yvt”tlctnufU yÁ athiJxt mJoltb
vqKo Ávbt Ávtrg„ ýàAlT |
fUthfU rJCrÿU mJoltb
fU„to ˜u Àgm˜u (vqKo Ávtgl)
fUbo ˜tRo Àgm˜tRo (vqKo Ávtgl)
yvt”tl ”urF/ctx Àgtu”urF/Àgmctx (ytkrNfU Ávtgl)
möJàO fUtu/fUt/fUe ÀgmfUtu/ÀgmfUt/ÀgmfUe (vqKo
Ávtgl)
yrOfUhK bt Àgmbt (vqKo Ávtgl)
gm ytOthbt I„â, r„be,„vtRok, gtu,Àgtu,Q,gntâ,Wntâ,stu,su,s„t,sntâ`sô„t mJoltbnÁfUtu
Ávtgl YfUmbtl ýâ”il | rglenÁbÆgu I„vtRok,gntâ,Wntâ,su,s„t,sntâ`ge AJxt mJoltbnÁ mci
fUthfUbt ytkrNfU Ávbt btºt Ávtgl ýàA |

btrƒfUtu W”tnhK nuhe Igtu` mJoltbfUtu Ávtgl dhuh ”uFtQ |


fUthfU rJCrÿU mJoltb
fU„to ---- ------ ----------------
fUbo ---- ------ ----------------
yvt”tl ---- ------ ----------------
möJàO ---- ------ ----------------
yrOfUhK ---- ------ ----------------

„˜fUtu IQ` mJoltbfUtu Ávtgl ytkrNfU A rfU vqKo A ? ˜uF |


fUthfU rJCrÿU mJoltb
fU„to ˜u Wm˜u vqKo (W”tnhK)
fUbo ˜tRo Wm˜tRo ----------------
yvt”tl ”urF/ctx Q”urF/Qctx ----------------
möJàO fUtu/fUt/fUe WmfUtu/WmfUt/WmfUe
----------------
yrOfUhK bt Wmbt ----------------

@@@@@

3. rJNuMKfUtu Ávtgl
rJNuMK mkÒtt, mJoltbrm„ ytWlu Nç” ntu | fU„to swl r˜ETd h JalfUtu A rJNuMK vrl
Àgne r˜ETd h JalfUtu ýàA | gmi˜u rJNuMKfUtu Ávtglbt fU„tofUtu r˜ETd h JalfUt ytOthbt
ýàA |
rJNuMK
|-------------------------------------------|
r˜ETd Jal

r˜ETdfUt ytOthbt rJNuMKfUtu Ávtgl


vwkr˜ETdfUt ytufUthtà„ rJNuMK ôºter˜ETdbt RofUthtà„ ýàAlT |
vwkr˜ETd ôºter˜ETd
u btuxtu Atuhtuu btuxe Atuhe
htb½tu fuUxtu htb½e fuUxe
mtuStu CtR mtuSe crnle
rf½Ugt ÁvfUt rJNuMK˜tRo rf½UgtƒofU rJNuMK Càl mrfUàA | gô„t rJNuMKnh¥bt
fU„tofUtu r˜ETdfUt ytOthbt ytufUthtà„ vwkr˜ETd h RofUthtà„ ôºtter˜ETdfUtu Cu” vtRàA |
dYfUtu fuUxtu dYfUe fuUxe
nhtYfUtu btàAu nhtYfUe ytRbtRo
yDtYfUtu Atuhtu yDtYfUe Atuhe
htuRhnufUtu CtR htuRhnufUe crnle

IJxt`˜tdufUt mkÏgtJtae btlJeg rJNuMK r˜ETdfUt ytOthbt Ávtrg„ ýàAlT |


YWxt fuUxtu YWxe fuUxe
r„lJxt fuUxt r„lJxe fuUxe

„h rlöl yJôƒtbt r˜ETdfUt ytOthbt rJNuMKfUtu Ávtgl ýâ”il:-


1. mkÏgtJtae rJNuMKbt Islt` ˜dtWâ”t -
athslt btàAu athslt ytRbtRo
YfUslt dtgfU YfUslt dtrgfUt

2. ytufUthtà„ctnufU btlJeg rJNuMK vrl r˜ETdfUt ytOthbt Ávtgl ýâ”illT |


ym˜ vwh¥M ym˜ ôºte
Dbãze fuUxtuu Dbãze fuUxe
vtve ˜tuÉlu vtve ytRbtRo

3. btlJu„h mkÒttrm„ ytWlu rJNuMK ytufUthtà„ vwkr˜ETdfUtu RofUthtà„ ôºter˜ETd Áv


ýâ”il |
fUt˜tuu htâdtu fUt˜tu Cîme
mtltu vtXtu mtltu vtXe
cuaufUtuu dtuh¥ cuaufUtu dtRo
uI-----------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtN dh-
1) „˜ r”YfUt Ft˜e XtWâbt atrnlu Nç” Ch |
fU) luvt˜ebt rJNuMKnh¥ ------ h---------fUt ytOthbt h¥vtrg„ ýàAlT |
F) vwkr˜ETdfUt ytufUthtà„ rJNuMK ôºter˜ETdbt ---------------ýàAlT |
d) IdYfUtu fuUxtu` ˜tRo ôºter˜ETd cltWâ”t ------------- ýàA |
D) btlJu„h mkÒttrm„ ytWlu rJNuMK ytufUthtà„ vwkr˜ETdfUtu ôºter˜ETd Áv ---------- |

2) ge rJNuMKnh¥bÆgu fwUl-fwUl Nç” r˜ETdfUt ytOthbt Ávtgl ýàAlT ? AwxTgtQ yrl


Ávtgl dhuh ”uFtQ-
Atuxtu ctxtu---Atuxtu ctxtu(vrhJ„ol ýâ”il), mtuStu fuUxtu -mtuSe fuUxe
ym˜ ctle----------------, yDtYfUtu btàAu-------------,
htb½tu ˜wdt-----------------, suXtu Atuhtu ---------------,
dtuhtu Atuhtu---------------, cr˜gtu Dh ---------------,

3) W”tnhK nuhuh rlölr˜rF„ v”tJ˜enÁbt Œgtud CYfUt rJNuMK raluh Nwõ vth |
- YWxt fuUxe mkÏgtJtae rJNuMK YWxe fuUxe (W”tnhK)
-dYfUtu fuUxe --------------------- ------------------
-CtdufUtu btàAu --------------------- ------------------
-mtuStu fuUxe --------------------- ------------------
-htb½tu fuUxtu --------------------- ------------------
-r„lJxt fuUxe --------------------- ------------------
@@@@@

JalfUt ytOthbt rJNuMKfUtu Ávtgl


btrƒ r˜ETdfUt ytOthbt btlJeg ltbfUtu rJNuMKfUtu btºti Ávtgl CYfUtu vtRgtu | „h JalfUt
ytOthbt Clu mci ytufUthtà„ rJNuMKfUtu Ávtgl CYfUtu vtRàA |
dwKJtafU rJNuMKfUtu Jal
YfUJal cýJal
u fUt˜tu Stu˜t fUt˜t Stu˜tnÁ
mwrfU˜tu btàAu mwrfU˜t btàAunÁ
brmltu atb˜ brmlt atb˜nÁ
Xw˜tu h¥F Xw˜t h¥FnÁ
nrhgtu vt„ nrhgt vt„nÁ |

rf½UgtctuOfU rJNuMK
luvt˜ebt ltbfUtu rJNuM„t cwStWlu rf½Ugtv” ýàAlT | gô„t rf½Ugtv”˜tRo rf½UgtctuOfU
rJNuMK CrlàA | gô„t rJNuMKnÁ ytufUthtà„ Jt RofUthtà„ AlT Clu YfUJalctx cýJal cltWâ”t
ytfUthtà„ ýàAlT |
ytYfUtu btàAu ytYfUt btàAunh¥
nhtYfUtu dtRo nhtYfUt dtRonÁ
CtdufUe fuUxe CtdufUt fuUxenh¥
rcnu dhufUe r””e rcnu dhufUt r””enh¥
mrŒYfUe fuUxe mrŒYfUt fuUxenh¥

yt”htƒeo rJNuMK
mtbtrsfU bgto”tfUt ytOthbt rJNuMKbt Ávtgl ýàA | gtu Ávtgl Wåa yt”htƒeo h mtbtàg
yt”htƒeo dhe ”wRo rfUrmbfUtu ýàAlT | I„â` möJtuOlbt vluo mJoltb˜tRo mtbtàg yt”htƒeo
CrlàA | gm „nfUt rJNuMK ytufUthtà„ CY gm”urF btrƒÖ˜tu yt”hfUt rJNuMK CY „e
ytfUthtà„ ýàAlT |
mtbtàg yt”htƒeo rJNuMK bÆgb h Wåa yt”htƒeo rJNuMK
Àgtu vh ytWlu btàAu htb½tu A | „e vh ytWlu btàAu htb½t AlT |
„â mtuStu btàAu ntumT | r„be mtuSt btàAu nti |
„â C˜tu AmT | r„be C˜t Ati | |

mtJoltrbfU rJNuMK
ltbfUtu mtxtu ytWlu Nç” mJoltb ntu | fUrn˜ufUneâ mJoltb ltbrm„ ˜tduh ÀgmfUtu
rJNuM„t ”NtoWâ”i vrl ytWâA | gmhe ltbrm„ ytWlu gô„t N甘tRo mJoltb lCluh mtJoltrbfU
rJNuMK CrlàA |
mJoltb h mtJoltrbfU rJNuMKbt Cu”
mJoltb mtJoltrbfU rJNuMK
[Link] buhtu ntu | [Link] Dh buhtu ntu |
2.Àgtu yÖAe A | 4.Àgtu fuUxtu yÖAe A |
Jt¢g 1. h Jt¢g 2. fUt Igtu, Àgtu` mJoltb ýlT | „h Jt¢g 3. bt Igtu` mJoltb IDh` ltbfUtu
rJNuMfU CYfUtu A | gmidhe Jt¢g [Link] IÀgtu` mJoltbrm„ IbtàAu` ltb ytYfUtu ýlt˜u Jt¢g 3,4
bt ytYfUt mJoltbnÁ mtJoltrbfU rJNuMK ýlT |
”NofU mJoltbctx btºt mtJolrbf UrJNuMK crlàA | luvt˜ebt ”wRJxt mtJoltrbfU rJNuMKbtºt
JalfUt ytOthbt h¥vtrg„ CYfUtu vtRàA |
Àgtu fuUxtu „e fuUxtnh¥
gtu Ft„t ge Ft„tnh¥
----------------------------------------------------------------------------------------------------------
gt” htÏlwvluo fwUht-
- btlJu„h rJNuMKfUtu r˜ETd-Cu” ýâ”il „h Jal-Cu” ýàA |
- ltb,mJoltbfUtu sô„i ytufUthtà„ vwkr˜ETd rJNuMK RofUthtà„ ôºter˜ETdbt Ávtgl ýàA |
- mtbtàg yt”htƒeo h YfUJalbt ytufUthtà„ ýlu rJNuMK cýJal h Wåa yt”htƒeobt
ytfUthtà„ ýàAlT |
- mtJoltrbfU rJNuMK Clu YfUJal ytufUthtà„ctx cýJalbt RofUthtà„ ýàAlT | „h gtu r˜ETd-
Cu”fU ýâ”il |
- JalfUt ytOthbt luvt˜e rJNuMKnh¥ ath rfUrmbfUt AlT-dwKJtafU,rf½UgtƒofU,yt”htƒeo h
mtJoltrbfU |
________________________________________________________--
yÇgtN dh-
1) „˜ r”YfUt Ft˜e XtWâbt atrnlu Nç” Ch |
fU) rJNuMKfUtu h¥vtgl -------,----------- fUt ytOthbt ýàA |
F) ----------- rJNuMKfUtu r˜ETd-Cu” ýâ”il „h Jal-Cu” ýàA |
d) ltbrm„ ytWlu mJoltb˜tRo --------------CrlàA |
D) ltbfUtu rJNuM„t cwStWlu rf½Ugtv”˜tRo --------------- rJNuMK CrlàA |
2) „˜fUt rJNuMKnÁ˜tRo r˜ETdfUt ytOthbt ÁvtgK dhuh ”uFtQ |
cr˜gtu ----------------, Atuxtu ------------------,
yDtYfUtu--------------, htb½tu-------------------,
mtuStu-----------------, dtuhtu------------------- |
3) „˜fUt Jt¢gnÁctx mJoltb h mtJoltrbfU rJNuMK AwxTgtQ |
1. gtu Stu˜tbt rfU„tc nt˜ | gtu mtJoltrbfU rJNuMK(W”tnhK)
2. Àgtu dYfUtu rlfUi Cgtu | ---- -------------------
3. Àgtu dtze r„b½tu ntu | ---- -------------------
4. b˜tRo Àgtu rx-mxo bl v-gtu | ---- -------------------
5. ge buhe r””e ýl | ---- -------------------
6. b rch¥Jt htuËAw | ---- -------------------

@@@@@

4. luvt˜e rf½Ugtv”fUtu Ávtgl


rf½Ugt ClufUtu fUtb ntu | fUtbfUtu rJrJO yJôƒt cwStWlu N甘tRo rf½Ugt CrlàA |
luvt˜e rf½Ugtv” „˜fUt ytX ÁvtgfU „ÀJfUt ytOthbt Ávtrg„ ýàA |

rf½Ugtv”TfUtu Ávtgl
|----------------|---------------|-----------------|-------------------|----------------|----------------|------
----------|
1. r˜ETd [Link] [Link]¥M 4. yt”h 5. Jtåg [Link]˜ [Link]
[Link]

1. r˜ETdfUt ytOthbt rf½Ugtv”fUtu Ávtgl


vwkr˜ETd ôºter˜ETd
Atuhtu ytgtu | Atuhe ytRo
CtR ytWâA |
crnle ytWâAu |
”tsw ytW˜tlT | r””e ytWr˜lT
fUb˜ stàAlT | fUb˜t stràAlT |
luvt˜ebt YWxi r˜ETdfUt rf½Ugt Jtåg,vwh¥M,yt”h, fUt˜,vG,RÀgtr”fUt ytOthbt rCàl-rCàli
ŒfUth˜u Ávtrg„ ýàAlT |
ge rJrCàl ytOthbt Ih¥lw` rf½UgtfUtu ôºter˜ETd Áv
Jtåg
bt˜t htuRo | (fU„ÐoJtåg)
bt˜tctx htuRgtu | (CtJJtåg)

vwh¥M
b htuYâ | (Œƒb vwh¥M)
r„be htugti | (rÅ„eg vwh¥M)
me„t dRo | („Єeg vwh¥M)
yt”h
me„t „â h¥àAum | (mtbtàg yt”h)
me„t r„be h¥àAuWT | (bÆgb yt”h)
me„t „vtRok h¥lwýàA | (Wåa yt”h)

fUt˜
me„t h¥àAu | (J„obtl fUt˜)
me„t htuRo | (Cq„ fUt˜)
me„t htu˜e | (CrJíg„ fUt˜)

vG
me„t htuRo (mtbtàg vG)
me„t htuRhnufUe A | (yvqKo vG)
me„t htuYfUe A | (vqKo vG)
me„t htuRA | (yÒtt„ vG)

--------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1.„˜fUt rf½UgtnÁfUt r˜ETd vrhJ„ol dh |
Ftgtu--------------, CluA-----------------, mwlul-----------------,
FtRhnufUtu rƒgtu-----------------, CàAlT---------------, ctuÖ”iA----------------,
FtYA----------------, FtYl---------------, CàA------------------,
2. Icm`ôºter˜ETd rf½Ugt ˜dtYh „˜fUt ÔgtfUhrKfU fUturxfUt ytOthbt Jt¢g cltQ |
1. yÒtt„ vG me„t atifUebt crmA | (W”tnhK)
2. Cq„fUt˜ ------------------------------------
3. CrJíg„ fUt˜ ------------------------------------
4. yvqKo vG ------------------------------------
5. mtbtàg yt”h ------------------------------------
6. rÅ„eg vwh¥M ------------------------------------
7. CrJíg„ fUt˜ ------------------------------------
3. W”tnhK nuhuh „˜fUt rf½UgtnÁ fwUl ÔgtfUhrKfU fUturxfUt ýl ˜uF |
fU) fUturv˜t htuYfUe A |-- -(fwUl vG ?-- vqKo vG)
F) fUturv˜t htuRhnufUe A | (fwUl Jtåg ? ------------)
d) r””e „vtRok h¥lwýàA | (fwUl yt”h ? -------------)
D) b htuYâ | (fwUl vwh¥M ? ------------ )
E) me„t htuRo | (fwUl fUt˜ ? ------------)

ytsCtur˜ rf½Ugtbt r˜ETdCu” fUb ýâ”i ytYfUtu A | IA` rf½UgtfUtu IAu,rAlT`sô„t


ôºter˜ETd Áv Œtg: nhtWl ƒt˜ufUt AlT | J„obtl fUt˜fUtu yvqKo h vqKo vGbt ymbtrvfUt
rf½Ugt˜u r˜ETd-ctuO dhtWâA | Jt¢gbt ymbtrvfUt rf½Ugt A Clu rf½UgtfUtu r˜ETd
Àgmi˜u cwStWâA | W”tnhK-
mh ytYfUt AlT | dwh¥ytbt ytYfUe AlT |
slfU ntârmhnufUtu A | bt˜t ntârmhnufUe A |
„h Cq„ fUt˜bt Clu mbtrvfUt rf½Ugt vrl Ávtrg„ ýàA | sô„i:-
mh ytYfUt rƒY | dwh¥ytbt ytYfUe rƒRl |
slfU ntârmhnufUtu rƒgtu | bt˜t ntârmhnufUe
rƒRo |
bwrl OfUtuo fUturhYfUt rf½UgtnÁ
IytYfUt,ytYfUe,ntârmhnufUtu,ntârmhnufUe`ymbtrvfUt rf½Ugt ýlT yrl OfUtuo lfUturhYfUt
IA, AlT, rƒgtu,rƒRo` rf½UgtnÁ mbtrvfUt ýlT |

luvt˜e rf½UgtfUtu r˜ETdfUt rlöl yJôƒtbt Ávtrg„ ýâ”illT |


1.cýJal CtRnh¥ ytY | crnlenh¥ ytY |
[Link]”h ”tsw ytWlwCgtu | r””e ytWlwCgtu |
[Link]åg yts b”lctx ôfwU˜ dRYl | yts rŒgtctx ôfwU˜ dRYl |
[Link]åg CtRctx fUtb hturfUgtu | r””ectx fUtb
hturfUgtu |
------------------------------------------------------------------
gt” htÏlwvluo fwUht-
- luvt˜e rf½Ugt Wåayt”htƒeo,cýJal,CtJ h fUboJtae Atuze yh¥ r˜ETdfUt ytOthbt Ávtgl ýàA |
- ytufUthtà„ vwkr˜ETd rf½Ugt ôºter˜ETd ýâ”t RofUthtà„ ýàA |
- yvqKo h vqKo vGbt ymbtrvfUt rf½Ugt˜u li vrl r˜ETd-ctuO dhtWâA |
---------------------------------------------------
yÇgtN dh-
1) „˜fUt CltRnÁ rXf ýlT rfU ntuRllT ˜uF |
fU) cýJal,yt”h, CtJJtåg, fUboJtågbt rf½Ugtnh¥ r˜ETdfUt ytOthbt h¥vtgl ýâ”illT |
(-------------)
F) vqKo h yvqKo vGbt mbtrvfUt rf½Ugt˜u r˜ETd-ctuO dhtWâA | (-------------)
d) IA,AlT` mbtrvfUt rf½UgtnÁ ýlT |
D) ytsCtur˜ IA` rf½UgtfUtu IAu,rAlT`sô„t ôºter˜ETd Áv Œtg: nhtWl ƒt˜ufUt AlT |

2) „˜ r”RYfUt vwkr˜ETd Jt¢gnh¥˜tRo ôºter˜ETdbt vrhJ„ol dh |


fU) htb rnstu”urF ôfwU˜ ytYfUtu Ail | --------------------------------------------------
F) ctct˜u b˜tRo rbXtRo r”Y | --------------------------------------------------
d) CtR fUtb dlo yÖAe dAo | --------------------------------------------------
D) ”tsw Ftlt Ftâ”iAl | --------------------------------------------------
E) mh˜u ntbe˜tRo AwÕe r”YllT | --------------------------------------------------
@@@@@

JalfUt ytOthbt rf½Ugtv”fUtu Ávtgl


luvt˜e rf½Ugt JalfUt ytOthbt gmhe Ávtrg„ ýàA :-
YfUJal cýJal
Cq„ fUt˜ bi˜u Fur˜mfüU | ntbe˜u Fur˜mfgtî | (Œƒb vwh¥M)
„â dRm | r„benh¥ dgti | (rÅ„eg vwh¥M)
btunl ntâôgtu | btunlnh¥ ntâmu | („Єeg
vwh¥M)
J„obtl(yCq„) b FuÖAw | ntbe FuÖAtî | (Œƒb
vwh¥M)
fUt˜ „â stàAm | r„benh¥ stàAti | (rÅ„eg
vwh¥M)
CtR˜u Fu˜ufUtu A | CtRnh¥˜u Fu˜ufUt AlT | („Єeg
vwh¥M)

ge btrƒfUt W”tnhKfUt ytOthbt Cq„ J„obtl ”wJi fUt˜bt cýJal sltWlu rf½Ugt˜u f½UbN-
Œƒb vwh¥Mbt Iytî` yrl rÅ„eg vwh¥Mbt Iyti` ŒÀgtà„ vtRàA |
„Єeg vwh¥Mbt btºt VUhfU A |
yà„bt IY` Cq„ fUt˜fUtu cýJalbt ýàA |
yà„bt Il`yCq„ Jt J„obtl fUt˜ sltWlu rf½Ugtbt ˜tdufUtu vtRàA |
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
W”tnhK nuhuh „˜fUt Jt¢gfUt Jal vrhJ„ol dh yrl r„lenÁfUt Jal ˜uF |
1. b”l dtu˜e FuÖ”iA | b”lnÁ dtu˜e FuÖ”iAlT |
(cýJal)
2. beht˜tRo fÐUíK˜u ctâmwhe r”gtu | ---------------------------------- ----------
3. CtRnÁ r”lCrh vZTAlT | ---------------------------------- ----------
4. ntbe rfU„tc rfUàAtî | ---------------------------------- ----------
5. vhuJt dwâzbt A | ---------------------------------- ----------
6. mrn”˜tRo ”uNfUtu ytiOe btgt rƒgtu | ---------------------------------- ----------
7. bn fUtzTlu˜u nt„ atxTA | ---------------------------------- ----------
8. vwsthenÁ brà”hbt dY | ---------------------------------- ----------
9. ”tsw˜u lgtâ mtRfU˜ rfUlu | ---------------------------------- ----------

„h r˜ETdbt sô„i Jalbt vrl yt”h, CtJJtåg h fUboJtågbt rf½Ugt h¥vtrg„ ýâ”illT, ”wJi Jalbt
YfUi Ft˜fUt rf½Ugt hnàAlT |
YfUJal cýJal
1. bÆgb yt”h CtR csth dY | CtRnh¥ csth dY |
2. fUboJtåg b˜tRo rmlubt bl vAo | ntbe˜tRo rmlubt bl
vAo |
3. CtJJtåg (b)yts csth dRàA | (ntbe)yts csth dRàA |
--------------------------------------------------------------------------------------------------
gt” htÏlwvluo fwUht-
-bÆgb yt”h, CtJJtåg h fUboJtågbt Jal vrhJ„ol ýâ”il |
-cýJal h bÆgb yt”hbt rf½UgtfUtu Áv YfUi ýàA | sô„i: ”tsw dY | ”tswnÁ dY |
-yà„bt- Iyti, ytî, Y` ýlu rf½Ugt cýJal h yt”hfUt ýàAlT |
@@@@@

vwh¥MfUt ytOthbt rf½UgtfUtu Ávtgl


ctuÖlu,mwàlu h „um½tu ÔgrÿUfUt ytOthbt CtMtbt Cu” ýàA | gô„tu CtrMfUCu”˜tRo
vwh¥M CrlàA | vwh¥M „el rfUrmbfUt ýàAlT |
'ytWlw` rf½UgtfUtu Ávtgl
vwkr˜ETd ôºter˜ETd
Œƒb vwh¥M
YfUJal-
b ytWâAw/ytYâ/ytYfUtu Aw/ytYfUtu rƒYâ/ytWâ˜t | b ytWâAw/ytYâ/ytYfUe
Aw/ytYfUe rƒYâ/ytWâ˜t | cýJal-
ntbe ytWâAtî/ytgtî/ytYfUt Atî/ytYfUt rƒgtî/ytWâ˜t | ntbe ytWâAtî/ytgtî/ytYfUt
Atî/ytYfUt rƒgtî/ytWâ˜t |

rÅ„eg vwh¥M
mtbtàg yt”h-(„â)
YfUJal
„â ytWâAm/ytRmT/ytYfUtu AmT/ytYfUtu rƒRm/ytW˜tmT | „â ytWâAum/ytRmT/ytYfUe
AmT/ytYfUe rƒRm/ytWr˜mT |
vwkr˜ETd bÆgb yt”hfUtu rf½Ugtv” ”wJi Jalbt h ”wJi r˜ETdbt YWxi ýàA | „h ôºter˜ETd
YfUJalbt rCàli ýàA |
bÆgb yt”h - (r„be)
YfUJal
r„be ytWâAti/ytgti/ytYfUt Ati/ytYfUt rƒgti/ytW˜t | r„be ytWâAti/ytgti/ytYfUe
Ati/ytYfUe rƒgti/ytW˜e | cýJal
r„be(nÁ) ytWâAti/ytgti/ytYfUt Ati/ytYfUt rƒgti/ytW˜t |

„Єeg vwh¥M
YfUJal
mtbtàg yt”h-(„â)
Àgtu ytWâA/ytgtu/ytYfUtu A/ytYfUtu rƒgtu/ytW˜t | Àgtu ytWâAu/ytge/ytYfUe
A/ytYfUe rƒRo/ytW˜e |

YfUJal bÆgb yt”h-(r„be)


„e ytWâAlT/ytY/ytYfUt AlT/ytYfUt rƒY/ytW˜tlT | „e ytWârAlT/ytY/ytYfUe
AlT/ytYfUe rƒRl/ytWr˜lT |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-------------- gt” htÏlwvluo fwUht-
- ge btrƒfUt W”tnhKctx vwh¥MfUt ytOthbt rf½UgtfUt yà„bt rlöl rfUrmbfUt ŒÀgg ˜tduh
vwkr˜ETd rf½Ugt h¥vtrg„ CYfUtu vtRàA :-
-Œƒb vwh¥MfUtu cýJal rf½UgtnÁ 'ytî`ŒÀgà„ ýàAlT | - Ftgtî, FtYfUt Atî,FtYfUt rƒgtî,
Ftâ”iAtî,Ftâ”irƒgtî |
-rÅ„eg vwh¥MfUtu cýJal rf½UgtnÁ 'yti`ŒÀgà„ ýàAlT |- Ftgti, FtYfUt Ati, FtYfUt rƒgti,
FtW”iAti, Ftâ”irƒgti |
-„Єeg vwh¥MfUtu cýJal rf½UgtnÁ 'Y,lT`ŒÀgà„ ýàAlT- FtY(Cq„ fUt˜), FtYfUt
AlT,FtàAlT, Ft˜tlT(yCq„ fUt˜) |
- luvt˜ebt ôºter˜ETd rf½UgtnÁ vwkr˜ETd rf½UgtfUt „w˜ltbt yrOfU Ávtrg„ ýàAlT |
- Œƒb vwh¥Mbt yt”hJtae rf½Ugt ýâ”il |
- rÅ„eg h „Єeg vwh¥MfUtu cýJal h mtbtàg yt”hbt vwkr˜ETd rf½UgtfUtu Áv YWxi ýàA |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----
yÇgtm dh:-
1) W”tnhK nuhe „˜fUt rf½UgtnÁ˜tRo vwh¥MfUt ytOthbt Ávtgl dh |
WlenÁ mci ytY | ntbenÁ mci ytgtî | (Œƒb vwh¥M) r„benÁ mci ytgti (rÅ„eg
vwh¥M)
rN˜t˜u mçse rfUle | -------------------------------------- ----------------------------------------
CtR ytWâ”iA | -------------------------------------- ----------------------------------------
Q mtâatu ctuÖA | -------------------------------------- ----------------------------------------
rcb˜˜u fwUfwUh Ögtgtu | --------------------------------------
----------------------------------------
b˜tRo vimt ”uQ | -------------------------------------- ------------------------------ ---------
dwh¥˜u fUƒt vZtY | -------------------------------------- ----------------------------------------
yts bàºtefUtu CtMK A | --------------------------------------
----------------------------------------
mci dYh fUtb dh -------------------------------------- ----------------------------------------

2. „˜fUt rf½Ugtbt ˜tdufUt ŒÀggnÁ AwxTgtYh ˜uF |


Clti˜t yti˜t, (W”tnhK)
CrlmT --------, CrllT --------, Clü ------, Cà”iAw ------, CluAmT ------, Cle
--------,
Càgtî --------, CàAw --------, Cltî˜t -----, CàAlT ------, Cl ---------, Ftî
------------,

3) „˜fUt ôºter˜ETd rf½UgtnÁfUt vwh¥M Ávtà„K dh |


1. „ik˜u mci˜tRo rbXtRo ctârzmT | Àgm˜u mci˜tRo rbXtRo ctâzTgtu |
( W”tnhK)
2. r„be˜u de„ dtYfUe Ati | ----------------------------------------------
3. b de„ dtWâ”iAw | ----------------------------------------------
4. ntbe Fu˜uh ƒtfuUfUt Atî | ----------------------------------------------
5. b csth dYfUtu Aw | ----------------------------------------------

„h rlöl yJôƒtbt rf½UgtfUtu vwh¥M vrhJ„ol ýâ”il :-


-fUbo h CtJJtågbt
buhtu ltb ”uJNeo ntu | r„b½tu ltb ”uJNeo ntu | WmfUtu ltb ”uJNeo ntu |
b˜tRo ytâv bl vAo | r„be˜tRo ytâv bl vAo | Wm˜tRo ytâv bl vAo |

b˜tRo vimt atrnYfUtu A | r„be˜tRo vimt atrnYfUtu A | Wm˜tRo vimt atrnYfUtu A |


(bctx) Ct„ FtRgtu | (r„bectx) Ct„ FtRgtu | (me„tctx) Ct„ FtRgtu |
(bctx) mwr„gtu | („âctx) mwr„gtu | (Qctx) mwr„gtu |
-vwh¥M lsltWlu rf½Ugtbt
yts ytR„cth ntu | gm˜tRo ltöae CrlàA | gntâ vtle vtRk”il | yts vtle vAo | Dtb vqJoctx
W”tWâA | RÀgtr”bt rf½UgtfUtu vwh¥M mâkOi YfUmbtl hnàAlT |
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
yÇgtm dh-
1) vwh¥MfUt ytOthbt rf½Ugt vrhJ„ol lýlu vtâaJxt Jt¢g cltQ |
2) „˜fUt Jt¢gnÁ vwh¥MfUt ytOthbt vrhJ„ol ýàAlT rfU ýâ”illT ? ýàAlT Clu ge fwUl
vwh¥MfUt Jt¢gnÁ ýlT ˜uF |
1. CtR Dhbt rZ˜tu ytWâA | ýàA gtu „Єeg vwh¥MfUtu rf½Ugt ntu |
(W”tnhK)
2. mci˜u vtX vrZmfuU | ----- -------------------------------------
3. me„t htuRhnufUe A | ----- -------------------------------------
4. yts bst˜u mwr„àA | ----- -------------------------------------
5. Wm˜tRo Àgtu Dh bl vhul | ----- ------------------------------------
6. r„be Dh stQ | ----- ------------------------------------
7. mtƒe˜tRo fUtb mDtQ | ----- ------------------------------------
8. gntâ vtle vtRàA | ----- ------------------------------------
9. swl ht„ebtºti ”urFàA | ----- ------------------------------------
10. gmfUtu ltb r„„uvt„e ntu | ----- ------------------------------------

@@@@@

yt”hfUt ytOthbt rf½UgtfUtu Ávtgl


luvt˜e rf½Ugtbt „el rfUrmbfUt yt”htƒeo vtRàAlT | mtbtàg, bÆgb h Wåa | luvt˜e CtMtbt
rf½Ugtv”˜tRo Ávtrg„ dluo yt”h YWxt „ÀJ ntu |
mtbtàg yt”h bÆgb yt”h Wåa yt”h
crnle ntâme | r””e ntârmlT | ytbt
ntâôlwwCgtu | CtR dgtu | ”tsw dY |
ctct stlwCgtu |
Àgtu FtàA | „e FtàAlT | Wntâ FtlwýàA |
me„t dtWâAu | CtWsq dtWârAlT | „vtRok dtWlwýàA |
htrOfUt dRo | htrOfUt dRlT | htrOfUt stlwCgtu |
„â ytW˜tmT | r„be ytW˜t | Wntâ ytWlwntu˜t |
YWxi Ih¥lw` rf½Ugt rCàl yt”hbt gmhe Ávtgl ýàA |
mtbtàg yt”h
vwr˜ETd ôºter˜ETd
htugtu, htuRo
h¥àA h¥àAu
h¥â”iA h¥â”Au
htuRhnufUtu A, htuRhnufUe A
htu˜t htu˜e
htu˜tmT htur˜mT

bÆgb yt”h
htuY htuRlT
Th¥àAlT h¥ràAlT
htuRhnufUt AlT htuRhnufUe AlT
htu˜tlT htur˜lT
htuW˜t htuW˜e

Wåa yt”hfUtu ”wJi r˜ETdbt rf½UgtfUtu Áv YWxi ýàA |


h¥lwCgtu,
h¥lwýàA,
h¥lwýâ”iA,
htuRhnlwCYfUtu A,
h¥lwntu˜t |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-------
yÇgtm dh-
1) „˜fUt rf½UgtnÁfUt Áv yt”hfUt ytOthbt vrhJ„ol dh |
mtbtàg yt”h bÆgb yt”h Wåa yt”h
------------- --------------- FtlwCgtu
stâ”iA --------------- ---------------
dYA --------------- ---------------
--------------- ytQ ---------------
--------------- dRlT ---------------
rmfUtYA --------------- ---------------

2) yt”hfUt ytOthbt 'ntâôlw` rf½UgtfUtu ”wJi r˜ETdbt Ávtgl dhuh ”uFtQ |


mtbtàg yt”h-
vwr˜ETd ôºter˜ETd
ntâôgtu ntâme (W”tnhK)
-------- ---------
--------- ---------
--------- ---------
--------- ---------

bÆgb yt”h-
--------- ---------
--------- ---------
--------- ---------
--------- ---------
--------- ---------

@@@@@

fUt˜fUt ytOthbt rf½UgtfUtu Ávtgl


rf½UgtfUtu Cu” ÀgmfUt yà„bt ˜tdufUt ŒÀggfUt ytOthbt drhàA | W”tnhK:-
1. b yts rch¥Jt htuËAw | (J„obtl fUt˜)
2. b Ctur˜ rch¥Jt htuËAw | (CrJíg„T fUt˜)
3. bi˜uu rnstu rch¥Jt htuvü | (Cq„ fUt˜)
gm ytOthbt CrJíg„T fUt˜fUtu rf½UgtfUtu Ávtgl J„obtlfUtu Cà”t rCàl Ail | Ib Ctur˜ rch¥Jt
htuËluAw |` sô„tu CrJíg„ fUt˜ sltWlu rf½UgtÁvfUtu Œgtud ctu˜at˜bt vrl nhtRmfuUfUtu A |
gm ytOthbt luvt˜e rf½Ugt fUt˜fUt ytOthbt ”wRrfUrmbfUt AlT |I
„h CrJíg„fUtu YWxt vG sltWlu möCtÔg CrJíg„ rf½UgtfUtu Áv Clu luvt˜ebt vtRlu ýlt˜u
yCq„ fUt˜˜tRo J„obtl fUt˜ h CrJíg„T Cle WvrJCtsl dlo mrfUàA |
fUt˜
|-----------------------------------------------------|
Cq„ yCq„
|---------------------------------------------------|
J„obtl CrJíg„T
bi˜u rnstu rch¥Jt htuvü | b yts rch¥Jt htuËAw | b Ctur˜ rch¥Jt htuËAw /b
Ctur˜ rch¥Jt htuvtî˜t |

ge W”tnhKnÁbt YWxi IhtuËlw` rf½Ugtctx htuvü, IhtuËAw, htuvtî˜t` „elŒfUthfUt


rf½UgtnÁ˜u „el rCàlt-rCàl fUt˜fUtu ctuO dhtYfUt AlT | „h CrJíg„T fUt˜ cwStWlu
rf½UgtfUtu Áv Clu YWxi vGbt btºt a˜ufUtu vtRàA | gmi˜u rnstuyts CrJíg„T h J„obtl
fUt˜˜tRo YWxi yCq„ fUt˜bt htrFYfUtu A |
fUt˜fUt ytOthbt IrfUlT` Ot„wctx ýlu vwkr˜ETd rf½UgtfUtu Ávtgl
Cq„ fUt˜ yCq„ fUt˜
YfUJal bi˜u rfU„tc rfUlu | (Yk) b rfU„tc rfUàAw | (Aw)
r„be˜uu rfU„tc rfUàgti | (gti) r„be rfU„tc rfUàAti |
(Ati)
„î˜u rfU„tc rfUrlmT | (RmT) „â rfU„tc rfUàAmT | (AmT)
fUb˜˜u rfU„tc rfUlu | (Y) fUb˜ rfU„tc rfUàAlT |
(AlT)
fUb˜˜u rfU„tc rfUàgtu | (gtu) fUb˜ rfU„tc rfUàA |
(A)
fUb˜˜u rfU„tc rfUluAlT | (YAlT) fUb˜ rfU„tc rfUà˜t | (˜t)

cýJal ntbe˜u rfU„tc rfUàgtî | (gtî) ntbe rfU„tc rfUàAtî | (Atî)


r„benÁ˜uu rfU„tc rfUàgti | (gti) r„benÁ rfU„tc rfUàAti | (Ati)
fUb˜nÁ˜u rfU„tc rfUlu | (Y) fUb˜nÁ rfU„tc rfUàAlT |(AlT)
ge btrƒfUt W”tnhKctx fUt˜fUt ytOthbt rf½UgtfUtu Ávtgl gmŒfUth vtRàA :-
Cq„fUt˜ YfUJal Cq„fUt˜ cýJal
Yâk(FtYâ), RmT(FtRmT), gtu(Ftgtu) gtî(Ftgtî),Atî(FtàAtî),

yCq„fUt˜ YfUJal yCq„fUt˜ cýJal


Aw(FtàAw), AmT(FtàAmT), A(FtàA),
Atî(FtàAtî),Ati(FtàAti),AlT(FtàAlT),
Wâ˜t(FtWâ˜t),˜tmT(Ft˜tmT),˜t(Ft˜t) Wâ˜t(FtWâ˜t),W˜t(FtW˜t),˜tlT(Ft˜tlT)
„h bÆgb yt”h h cýJal ”wJi rf½UgtfUt yà„bt gô„t ŒÀggnÁ ˜tÉAlT- gti(Ftgti), gtî(Ftgtî),
Y(FtY), Ati(FtàAti), AlT(FtàAlT),
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
----- yÇgtm dh-
ge btrƒfUt W”tnhKnÁ nuhuh „˜fUt Jt¢gnh¥bt WvgwÿU rf½Ugt ÁvfUtu Œgtud dh h
r„lenÁbt fUô„t ŒÀgg ˜tdufUt AlT, ”uFtQ |
Cq„fUt˜ rf½Ugt ŒÀgg yCq„fUt˜ rf½Ugt ŒÀgg
bi˜u CtR˜tRo vimt r”Yk | IYk` (W”tnhK) b CtR˜tRo dtze---------| -------

r„be˜uu CtR˜tRo rfU„tc------| ------- r„be CtR˜tRo mxo -------| -------

„î˜u CtR˜tRo VqU˜-----------| -------- „â CtR˜tRo fUrJ„t--------| -------


dti„b˜u NuFh˜tRo htuxe----- | ------ dti„b˜u NuFh˜tRo dtu˜e-----| ----
CtR˜u b˜tRo vimt----------| ------- CtR b˜tRo vimt-------| ----------
ntbe˜u dwrzgt -----------| ------- -- ntbe mu˜VUtul ----------|
--------
r„benÁ˜uu mu˜VUtul --------| --- --- r„benÁ mu˜VUtul--------|--------

IrfUlT` Ot„wctx ôºtekr˜ETd rf½Ugt vwkr˜ETdCà”t rCàl ýàA | „h cýJalfUt mci h


YfUJalfUtu Œƒb vwh¥M rf½Ugt ôºter˜ETd h vwkr˜ETd ”wJibt YfUmbtl ýàAlT | gectnufU
rlölyJôƒtbt YfUJalfUt ôºter˜ETd rf½UgtnÁ vwkr˜ETdCà”t rCàl ýàAlT | W”tnhK:-
Cq„fUt˜
rÅ„eg vwh¥M, mtbtàg yt”h „â rfU„tc rfUàAumT | (AumT)
„Єeg vwh¥M mtbtàg yt”h fUb˜t rfU„tc rfUàAu |
(Au)
„Єeg vwh¥M bÆgb yt”h fUb˜t rfU„tc rfUràAlT | (rAlT)
„Єeg vwh¥M mtbtàg yt”h fUb„tutu˜u rfU„tc rfUrlA | (RA)
„Єeg vwh¥M bÆgb yt”h fUb˜˜u rfU„tc rfUrlAlT (RAlT)
yCq„ fUt˜
„Єeg vwh¥M bÆgb yt”h fUb˜t˜u rfU„tc rfUrllT | (RlT)
„Єeg vwh¥M mtbtàg yt”h fUb˜t˜u rfU„tc rfUle | ( Ro)
gm ytOthbt luvt˜ebt'RlT,Ro,RrAlT,AumT,Au,rAlT,RA` mt„ rfUrmbfUt ŒÀgg ˜tdufUt
ôºter˜ETd rf½UgtnÁ vwkr˜ETd- Cà”t rCàl ýàAlT |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---
yÇgtm dh-
„˜fUt Jt¢gnÁ˜tRo ôºter˜ETdbt vrhJ„ol dh |
1) ”tsw˜u swútt h btust rfUlu | r””e˜u swútt h btust --------------|
2) CtR ytYh rfU„tc ctufuUh dgtu | crnle ytYh rfU„tc ctufuUh ---------- |
3) fUtfUt˜u h¥bt˜ rfUluAlT | fUtfUe˜u h¥bt˜ -------------|
4) „â luvt˜e rfU„tc rfUàAmT | „â luvt˜e rfU„tc -------------|
5) hbuN fUrJ„t vZTA | mrJlt fUƒt ------------|
6) fUb˜˜u rfU„tc rfUluAlT | fUb˜t rfU„tc -----------|
7) fUb˜˜u rfU„tc rfUluA | fUb˜t˜u rfU„tc ---------|
@@@@@
vGfUt ytOthbt rf½UgtfUtu Ávtgl
vG ClufUtu rf½UgtfUtu YWxt fUt˜Fãz ntu | gm˜u fUt˜fUtu fwUli vtxtu cwStWâA | Ouhi
XtWâbt vG˜u mci fUt˜˜tRo YfUi aturx vrl cwStWâA | sô„i -
1. bi˜u FtYfUtu Aw | bi˜u FtYfUtu rƒYâ | bi˜u FtYfUtu ýluAw |
2. b FtRhnufUtu Aw | b FtRhnufUtu rƒYâ | b FtRhnufUtu ýluAw |
ge btrƒfUt Jt¢gnÁbt Œgtud CYfUt IFtYfUtu, FtRhnufUtu`sô„t rf½UgtnÁ
ICq„,J„obtl,CrJíg„T` „eli fUt˜bt ytYfUt AlT | rglenÁ˜u fwUli fUt˜ cwStYfUt AillT |
rglenÁ˜u fUtb CRmfuUfUtu Jt ýâ”idhufUtu yJôƒt cwStYfUt AlT | rglenÁctx fUtb Cq„ Jt
J„obtl fUrn˜u CYfUtu ntu Àgtu ƒtnt ýâ”il | rglenÁfUt vrA ˜tÉlu- IAw, rƒYâ, ýluAw` sô„t
mbtrvfUt rf½UgtnÁbt btºt fUt˜ AwrÕYfUt AlT | gmtu ýâ”t vGctx Ouhi yJôƒtbt fUt˜ ƒtnt
ýâ”il |
luvt˜ebt yCq„bt mtbtàg,vqKo,yvqKo dhe „el rfUrmbfUt yrl Cq„bt IyÒtt„,
yÇgô„`mbu„ dhe vtâa rfUrmbfUt rf½UgtnÁ vGfUt ytOthbt Ávtgl ýàAlT |
vGfUt ytOthbt IFtlw` rf½UgtfUtu h¥vtgl gô„tu vtRàA :-
yCq„ fUt˜fUt vG
mtbtàg Dtb vqJoctx W”tWâA | vtlebt vtirzl mrfUàA | ntJt l”urFlu ýàA |

yvqKo b Ct„ Ftâ”iAw | b Ct„ FtRhnufUtu Aw | b


Àgntâ FtRhnufUtu ýàAw |
vqKo bi˜u Ct„ FtYfUtu Aw | b hfuUxbt azufUtu Aw | bi˜u
FtYfUtu ýluAw |

Cq„ fUt˜fUt vG
mtbtàg bi˜u Ct„ FtYâ | r„be˜u dtze fwU”tgti |
yvqKo b Ct„ Ftâ”i rƒYâ | nrh˜u Ct„ FtRhnufUtu rƒgtu |
vqKo bi˜u Ct„ FtYfUtu rƒYâ | btunl˜u raÙe ˜uFufUtu rƒgtu |
yÇgô„ b Ct„ Ftàƒü | b Ct„ Ftlu dƒüo |
yÒtt„ b FtRhnufUtu hnuAw | bi˜u FtYfUtu hnuAww |
b Ftâ”tuhnuAw | bi˜u FtYAw |
rf½Ugtv”fUtu aato CtJfUt ytOthbt vrl drhàA | rCàlt-rCàli rfUrmbfUtu Jt¢gfUtu yƒocthu
stlfUthefUt ˜trd rf½Ugtv”˜tRo CtJfUt ytOthbt nurhàA | gm˜u rf½UgtfUtu Œgtud fUwl-fwUl
yƒobt CYfUtu A Càlu stlfUthe dhtWâA | gmi˜u rf½UgtfUtu CtJ˜tRo yƒo vrl CrlàA | „h
gmfUt ytOthbt rf½UgtfUtu Ávtgl Clu fUt˜ h vGbt sô„i ýàA, Àgr„ rCàl ýâ”il | Àgmi˜u gntâ
CtJfUt ytOthbt rf½UgtfUtu aato drhYfUtu Ail |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------
yÇgtm dh-
1) „˜fUt Jt¢gfUt rf½UgtnÁ fwUl-fwUl vG ýlT , ˜uF |
1) ntJt aÖ”iA | yvqKo vG (W”tnhK)
2) CtR˜tRo rf½UfuUx mthi bl vAo | -------------
3) fuUxtnÁ ctxtbt dRhnufUt AlT | -------------
4) b „ mvltbt vtu hnuAw | -------------
5) r„be˜u gtu fwUht mwlufUt hnuAti | -------------
6) fUb˜tfUt mtƒenÁ de„ dtWâ”i rƒY | -------------
7) Q ôfwU˜ stâ”i rƒgtu | -------------
8) bi˜u nrh˜tRo vimt r”Yâ | -------------
9) b”l yàOt˜tRo mkOi vimt r”àÚgtu | -------------
2) „˜fUtT CltR rXfU ýlT rfU ntuRllT ˜uF |
1) vG ClufUtu rf½UgtfUtu YWxt fUt˜Fãz ntu | -------------
2) luvt˜ebt mtbtàg„: vtâa rfUrmbfUt vG AlT | -------------
3) Ouhi XtWâbt vG˜u mci fUt˜˜tRo YfUi aturx vrl cwStWâA | -------------
4) IyÒtt„, yÇgô„` yCq„ fUt˜fUt vG ýlT | -------------
5) vGctx Ouhi yJôƒtbt fUt˜ ƒtnt ýâ”il | -------------

@@@@@

yfUhK rf½UgtfUtu h¥vtgl


smhe ltb rJNuMKfUt WÖxt yƒo r”lu N甘tRo rJvhe„tƒofU Nç” CrlàA | Wmi dhe
rf½UgtfUtu rJvhe„ yƒo r”lu Áv˜tRo yfUhK rf½Ugt CrlàA | Nç”fUtu mwh¥bt,rcabt h yà„bt
Il` ˜tduh luvt˜e rf½Ugtv” „el ŒfUth˜u h¥vtgl CRo yfUhK CYfUtu vtRàA |

Nwh¥bt Il` ˜tduh ýlu yfUhK rf½Ugt Ávtgl


Œtg: yt”uN,RåAtsô„t CtJ cwStWlu rf½UgtfUtu mwh¥bt Il` ˜tdufUtu nwàA |
r„be Ouhi ytRmrf½Ub lFtQ |
Wm˜tRo Àgtu fwUht lCl |
Q buhtu fwUht lmwle dgtu |
ltlenh¥˜u mwvthe lFtYfUtu htb½tu |
r„be Ctur˜ ldY ýàÚgtu |
CtR Ctur˜ vrl lytWlu yhu |

rcabt Il` ˜tduh ýlu yfUhK rf½Ugt Ávtgl


rcabt Il` ˜tduh yfUhK crllu rf½UgtnÁ Œtg: yÒtt„ vG cwStWlu ýàAlT | yÒtt„ vGfUt Œtg:
mkgw¢„ rf½UgtfUt rcabt Il` ˜tdufUtu ýàA | sô„i:-
Wlenh¥˜u „ Ftst FtYlAlT |
ybh ”qO nt˜ufUtu ragt Ftâ”ilÚgtu |
Q ytÜltu ltb Cà”tuhnulA |
Wm˜u ƒtnt vtYlA |

yàÀgbt Il` ˜tduh ýlu yfUhK rf½Ugt Ávtgl


v”tà„bt Il` ˜tduh yfUhK càlu rf½UgtnÁ Œtg: mtbtàg yƒofUtU ýàAlT |
fuUxtnh¥˜u r„be˜u ClufUtu xuhullT |
Wm˜u raXe vXtYl |
Q ôfwU˜ dYfUtu rƒYl |
brm„ vimt Ail |
luvt˜ebt YWxi fUtb cwStWlu ”wRo rCàlt-rCàli yƒo CYfUt rf½Ugt rb˜uh mkgwÿU
CYfUt ýàAlT | sô„i:- mturOnuh, FtRr”gtu, ctur˜ntÖgtu RÀgtr” | yÒtt„ vGctnufU gô„t
fUr„vg mkgwÿU rf½UgtnÁ yfUhK cltWâ”t bq˜ yƒo CYfUtu rf½Ugtbtºt hnàA h yfUtuo
rf½Ugt nhtWâA | sô„i -
Wm˜tRo dYh mturOnuh | Wm˜tRo lmtuO |
r„be yrn˜u stâ”idh | r„be lstQ |
Wm˜u Ftst ÖgtRntÖgtu | Wm˜u Fts ÖgtYl |
fUrn˜ufUneâ yƒo nuhe ”wJi Ávbt vrl Ávtgl CYfUtu vtRàA |
- JÿUt fuUne zhtYh Jt lb½ CYh ctuÖ”t rf½UgtfUtu mci ykd ”tunturhàA |
Ctur˜”urF b ôfwU˜ stlm¢Aw | Ctur˜”urF b ôfwU˜ stlmr¢”l |
Wm˜u r„be˜u vXtYfUtu Fts FtRr”gtu | Wm˜u r„be˜u vXtYfUtu Fts FtRr”Yl |

- JÿUt rlzh CRo ctuÖ”t rf½UgtfUtu bq˜Ávbtºt ytWâA |


Ctur˜”urF b ôfwU˜ stâr”l | Ctur˜”urF b ôfwU˜ stâr”l |
Wm˜u r„b½tu Fts FtRr”gtu | Wm˜u r„b½tu Fts FtYl |
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------
yÇgtm dh-
1) yfUhK ClufUtu fuU ntu ? gtu fUmhe ÁvtgK ýàA ?
2) „˜ r”RYfUt rf½UgtnÁfUtu yfUhK Áv ýlu dhe Jt¢g cltQ yrl
Wm˜tRo gtu fUtb rmfUtQ | ------------------------------------------
fUb˜˜tRo gtu fwUht Cl | ------------------------------------------
CtR „â ClT | ------------------------------------------
r„benh¥ mci WX | ------------------------------------------
Nh”˜u rfU„tcnh¥ Dhbt htÏgtu | ------------------------------------------
nrh˜u mci fwUht CluA | ------------------------------------------
r„benh¥ fUtb mfuUh ytWâ”idh | ------------------------------------------
bnuN vimt mrfUgtuu Cà”iÚgtu | ------------------------------------------
rNFt˜tRo Wm˜u ykd½use rmfUtgtu | ------------------------------------------
Wm˜u fUƒt Crlm¢gtu | ------------------------------------------
Q vrl vtl FtluhnuA | ------------------------------------------
ctÖxebt vtle A | ------------------------------------------
3) „˜fUt Jt¢gnÁ rXfU ýlT rfU ntuRllT ˜uF |
fU) v”tà„bt Il` ˜tduh yfUhK càlu rf½UgtnÁ rJNuM yƒofUtU ýàAlT
------------------------
F) Œtg: mkgw¢„ rf½UgtfUt rcabt Il` ˜tdufUtu vtRàA | -----------------------
d) yt”uN,RåAtsô„t CtJ cwStWlu rf½UgtfUtu rcabt Il` ˜tdufUtu nwàA
-----------------------
D) rf½UgtfUtu rJvhe„ yƒo r”lu Áv˜tRo yfUhK rf½Ugt CrlàA | -----------------------
E) yÒtt„ vGfUt Œtg: mkgw¢„ rf½UgtfUt mwÁbt Il` ˜tdufUtu ýàA |
-----------------------

@@@@@
luvt˜e Jt¢g halt
YWxt rlrëa„ yƒo r”lu Nç”nÁfUt mbqn˜tRo Jt¢g CrlàA | Jt¢gbt Nç”nÁ rb˜uh cmufUtu
ýlwvAo | ctuÖ”t Jt¢gbt Nç” rb˜tRhnlu ytJëgf„t v”iol | N甘tRo yrDvrA s„t htFu vrl yƒo ˜tdu
CRntÖA | „h ˜uFtRbt s„tCtJe Nç” htÏ”t Jt¢g Nwõ ýâ”il | gmi˜u Jt¢gbt Nç”nÁ rb˜tYh
htÏlwvAo |
„˜fUt Nç”nÁ rb˜tYh Jt¢g vwht dh |
1. rnstu dgtu b”l csth Y¢˜i
.................................................................
2. atrngtu r„b½tu b˜tRo rfUlufUtu rnstu rfU„tc
............................................................................
3. vZTgti Clu gmhe ýàAti r„be vtm v¢fUt
....................................................................
4. A rJëJtm r„bebt vqKo b˜tRo
......................................................
5. ragt YfUfUv vtY ýàÚgtu
.............................................
6. „h ytY mci sà„e Clu ytYl cuý˜tu
........................................................
7. mwluh ntu-nÖ˜t rlrôfUY ctrnh mci
.......................................................
8. nrôvx˜ CtRh˜ CrhYfUtu rƒgtu rVUch˜u
............................................................
9 vhufUtu cume ýlt˜u vtle vrnhtu Ouhi dgtu gmvt˜e vrl
..........................................................................

ctuÖ”t vwht Jt¢gfUtu ytJëgf„t v”iol | YWxt N甘u vrl fUtb aÖA | „h ˜uÏ”t Jt¢g vwht
ýlwvAo | YWxt vqKo Jt¢gbt YWxt Wõuëg h YWxt mbtrvfUt rf½Ugt ýl ytJëgfU ýàA | sô„i-
htb˜u Ct„ Ftgtu | gm Jt¢gbt Ihtb` Wõuëg ntu yrl I IFtgtu` mbtrvfUt rf½Ugt ntu | Wõuëg Jt
mbtrvfUt rf½Ugt fwUli YfUbtºt CYh vrl Jt¢g vqKo btrlk”il | ge ”wJi CYvrA btºt Jt¢g vqKo
btrlàA |
„˜fUt Jt¢gnÁ vqKo AlT rfU yvqKo AlT ˜uF |
1. b˜tRo atrngtu | ..............
2. fUr„ fUtb˜u ytWlw Cgtu ? ..............
3. nrh mwÀgtu | ..............
4. r”lCrhfUtu ƒfUtR˜u Cwmw¢fU rl”tgtu | ..............
5. WmfUtu fwUht mne ntuRl ntu˜t | ..............
6. mci˜tRo lbôfUth Crlr”lw | ..............
7. Wlenh¥ vLFhnufUt ntu˜tl | ..............
8. „vtRokfUtu ltb fuU ntu ? ..............

Jt¢gfUt ykd
ÔgtfUhrKfU Ávbt vqKo Jt¢gbt Wõuëg h rJOug dhe ”wRo ykd ýl ytJëgfU A | gtu ”wRo
rclt Jt¢g vqKo ýâ”il | Wõuëg Càlt˜u fUtb dluo h rJOug Càlt˜u Wõuëg˜u dluo fUtb cwÍlwvAo
|
b”l h mwhuN rmlubt nulo dY |
rNJ ”tufUtlrCºt vôgtu |
rJÒttl fU˜fUútt Dwöl dYfUt AlT |
nrh Dh dgtu h vZTl côgtu |
„î˜u buhtu nt„ctx fwUxtR FtàAmT |
ge btrƒfUt Jt¢gnh¥bt OfUtuo fUturhYfUt Nç”nh¥ Wõuëg ýlT yrl AzTfuU ˜urFYfUt
Nç”nh¥ rJOug ýlT |
---------------------------------------------------------------------------

yÇgtN dh-
1) Jt¢gfUt ŒbwF ykdnÁ fuU-fuU ýlT ? YWxt Jt¢g cltYh „e ykdnÁbt raàn ˜dtYh ”uFtQ |
2) ge btrƒfUt W”tnhKnÁ˜tRo ytOth btluh „˜ r”RYfUt Jt¢gnÁctx Wõuëg h rJOug AwxTgtQ
|
r„be rAÕtu Dh dYh ytQ | r„be (Wõuëg) rAÕtu Dh dYh ytQ(rJOug)
ytsfUtu Fu˜ btunlcdtl˜u rsÀgtu | ..................... .....................................
dwh¥˜u vZtYfUtu vtX mci˜u gt” dhu | .....................
......................................
yts r”lChe vtle v-gtu | ...................... ......................................
fUb˜ rJh¥Jt htuËl dYfUtu A | ..................... ......................................
yts b fUöËgwxhbt buhtu Rbu˜ nuAwo | ..................... ......................................
CtR˜u ctctfUtu nt„fUtu fwUxtR Ftgtu | .................... ......................................

yƒofUt ytOthbt
Jt¢gnÁ rCàlt-rCàli CtJ CYfUt ýàAl | CtJ Jt yƒofUt ytOthbt Jt¢gnÁ A rfUrmbfUt vtRàAlT
|
mtbtàg stlfUthe dhtWlu Jt¢g˜tRo mtbtàgtƒofU Jt rlëagtƒof CrlàA | W”tnhK-
Dtb W”tgtu |
bi˜u Ct„ FtYâ |
nrh Dh dYfUtu A |
yts mqgod½nK ˜tÉA |

Œël sltWlu Jt¢g˜tRo ŒëltƒofU CrlàA | W”tnhK-


Wm˜u fuU Ftgtu ?
b fU„t stQâ ?
r„be fUrn˜u ytWâAti ?
mci˜u Ftst vtY rfU vtYllT ?

yt”uN Jt ytÒtt cwStWlu Jt¢g˜tRo rJÆgtƒofU CrlàA | W”tnhK-


r„be Dh dYh vZ |
r„benh¥ fUtune vrl ctrnh lstlq |
b˜tRo ytâv Ftl r”lwntum |
mh b˜tRo ctrnh stlu ytÒtt r”lwntum

RåAt Jt atnlt cwStWlu Jt¢g˜tRo RåAtƒofU CrlàA | W”tnhK-


b˜tRo ytâv Ftl bl ˜tdufUtu A |
bi˜u gtu dtze vtY ýàÚgtu |
CtRnh¥ csth stQl |
b˜tRo gr„ CY „ vwÉÚgtu |

fwUli Dxlt Jt fUb ýlu mkfuU„ Jt mkCtJlt cwStWlu Jt¢g˜tRo mkfuU„tƒofU Jt möCtJltƒofU
CrlàA | W”tnhK-
yts vtle v˜tosô„tu A |
rcb˜ Ntg” yts ytWâA ntu˜t |
gr„ CY yts˜tRo vwɘt |
”wF,mwF, ytëago RÀgtr”fUtu CtJ cwStWlu Jt¢g˜tRo rJíbgtƒofU CrlàA | W”tnhK-
rcatht! fUr˜˜i Wbuhbt bhuA |
ëgtctm ! r„be˜u ntbe mcifUtu ltfU htÏgti |
Fch”th ! fUtune nÖ˜t d˜to |
rA ! fUr„ lhtb½tu cuntuht |
-------------------------------------------------------------------------------

yÇgtN dh-
1) yƒofUt ytOthbt Jt¢g fUr„ ŒfUthfUt ýàAlT ? „e fuU-fuU ýlT ?
2) mtbtàgtƒofU h rJÆgƒofU Jt¢gnÁ fUô„t-fUô„t ýàAlT ? W”tnhK r”Yh cwStQ |
3) btrƒfUt W”tnhK˜tRo ytOth cltRo „˜ r”RYfUt Jt¢g˜tRo yƒofUt ytOthbt AwxTgtQ |
r„be˜u gtu rVUÖb nuhufUt Ati | (W”tnhK- mtbtàgtƒofU )
r„be dgti Clu rXfU ýluAil | ...................
Ctu˜t fUrn˜u ytYA ? ...................
buhtu ltb rŒgETfUt muvto ntu | ...................
rA ! fUô„tu lvÀgtWlu fwUht dhufUtu | ...................
yts Dtb ˜tɘtsô„tu A | ...................
r„be Chu cu˜wfUt buhtu Dhbt ytWl | ...................
O„ ! Àgô„tu vrl fUrn˜u ýàA | ...................
ltle ctrnh dgtu ntu˜t | ...................
vtle v”ioA gtu mt˜ ct˜e mrŒY˜t | ...................
Fi swútt fUntâ htFufUtu A ? ...................
fU˜t g„t ytQ „ | ...................

cltuxfUt ytOthbt Jt¢gfUt ŒfUth


Jt¢gnÁ rJrCàl rfUrmb˜u crlYfUt ýàAl | cltuxfUt ytOthbt Jt¢g „elŒfUthfUt vtRàAlT |
mh˜ Jt¢g-
YWxibtºt Wõuëg h YWxibtºt mbtrvfUt rf½Ugt CYfUt Jt¢g˜tRo mh˜ Jt¢g CrlàA |
W”tnhK-
b FtàAw |
b Ct„ FtàAw |
b dYh Ct„ FtàAw |
b Dh dYh Ct„ FtàAw |
b Dh dYh rAÕtu Ct„ FtàAw |
b Dh dYh rAÕtu Ct„ FtYh ytWâAw |
ge btrƒfUt mci Jt¢gnÁbt YWxi Ct„ Ftlu fUtbbtºt cwStYfUtu A | Àgmi˜u ge mh˜ Jt¢g
ýlT |

rb¶ Jt¢g-
rb¶ Jt¢gbt ge athJxt rJNuM„t ýàAlT-
swl Jt¢gbt Istu,swl,sm,sntâ,Clu` sô„t mkgtusfU ýàA |
YfUCà”t yrOfU fUtbfUtu WÖ˜uF ýàA |
YfUCà”t yrOfU mbtrvfUt rf½Ugt ýàA |
YWxt ôJ„àºt h YWxt ytr¶„ WvJt¢g rb˜uh clufUtu ýàA | W”tnhK-
sntâ vtle vAo Àgntâ ct˜e mrŒàA |
r„be ytgtil Clu b ytVUi ytWâAw |
swl dtuh¥fUtu rmE Ail WmifUtu ltb r„Fu A |
stu xu”iol Àgô˜tRo fUXtuh mstg ýàA |

mkgwÿU Jt¢g-
mkgwÿU Jt¢gbt rlöl „el rJNuM„tnÁ ýàAlT -
YfUCà”t yrOfU ôJ„àºt WvJt¢gnÁ rb˜ufUt ýàAlT |
Jt¢gbt Ih,yrl,ÀgmvrA`sô„t mkgtusfU h yõorchtb raàn (,)˜u Jt¢g sturzYfUtu ýàA |
YfUCà”t yrOfU mbtrvfUt rf½Ugt ýàA | W”tnhK-
r„be Dh stQ yrl vimt r˜Yh ytQ |
rJfUtm yDtYfUtu A, Ftâ”il ntu˜t |
b ytWâAw, ÀgmvrA cmuh fwUht dhtik˜t |
Càlunh¥ Cà”idAol,r„be ÀgmfUtu Jtô„i ldh |
mkgwf„ h rb¶ Jt¢g˜tRo mh˜ Jt¢gbt vrhJ„ol dlowvhu ”wRoJxt fwUhtbt Ægtl r”lwvAo-
1. Jt¢gnh¥bt CYfUt Ouhi mbtrvfUt rf½Ugt nxtYh YWxibtºt htÏlwvAo |
2. Jt¢gfUt mkgtusfUnh¥˜tRo nxtWlwvAo | W”tnhK-
mkgwÿU Jt¢g mh˜ Jt¢g
r„be Dh stQ yrl vimt r˜Yh ytQ | r„be Dh dYh vimt r˜Yh ytQ |
rcfUtm yDtYfUtu A,Àgmi˜u Ftâ”il ntu˜t | rcfUtm yDtYfUtu ýlt˜u lFt˜t |
b ytWâAw, ÀgmvrA cmuh fwUht dhtik˜t | b ytYvrA cmuh
fwUht dhtî˜t |
Càlunh¥ Cà”idAol,r„be ÀgmfUtu Jtô„i ldh | Càlunh¥fUtu r„be Jtô„i ldh |

rb¶ Jt¢g mh˜ Jt¢g


sntâ vtle vAo Àgntâ ct˜e mrŒàA | vtle vhufUt XtWâbt ct˜e
mrΈA |
r„be ytgtil Clu b ytVUi ytWâAw | r„be lytY b ytVUi ytWâAw |
swl dtuh¥fUtu rmE Ail WmifUtu ltb r„Fu A | rmE lCYfUtu dtuh¥fUtu ltb
r„Fu A |
stu xu”iol Àgm˜tRo fUXtuh mstg ýàA | lxuluo˜tRo fUXtuh mstg ýàA |
---------------------------------------------------------------------

yÇgtN dh-
1) cltuxfUt ytOthbt Jt¢g fUr„ rfUrmbfUt ýàAlT ? „e fuU fuU ýlT ?
2) mkgwf„ Jt¢g fUmhe raàl mrfUàA ? W”tnhK r”Yh cwStQ |
3) btrƒfUt W”tnhKfUt ytOthbt „˜fUt rb¶ h mkgwÿU Jt¢gnÁ˜tRo mh˜ Jt¢gbt vrhJ„ol dh |
b „ CtRfUtu rcnu A yhu Càlu mwluh ytYfUtu | (W”tnhK- b „ CtRfUtu rcnufUtu Fch
mwluh ytYfUtu |)
CtR dYfUtu A h r„be˜tRo vFtoYfUtu ntu | ---------------------------------------
sntâ dgtu Àgneâ Sdzt ”urFàA | ---------------------------------------
r„be stQ yrl mci mtbtl ctufuUh ÖgtQ | ---------------------------------------
bi˜u Wm˜tRo Ftl r”Yâ,˜tWl r”Yâ,r„be˜tRo fuU Cgtu ? ---------------------------------------
r„be dYh nuh ÀgmvrA b ytWâ˜t | ---------------------------------------
mci ytY Clu rb˜uh fwUht dhtî˜t | ---------------------------------------
swl htb½tu ˜tÉA Àgne rxvuh ˜istQ | ---------------------------------------
@@@@@

You might also like