© l980 [Link]ñn, 6.p.A. MMan © 2004 M05 BOOK3/WeTaHona!
Kl§ñl8 Or§anl2añon
(l.K.O.) KPr, 3a 0B0 ucgaHje
Prlnlc<J m 8paT Tupaw: 300000
OXB-l3 0l3-2004 15BK 86-7446-023-2
M3gaBaH: KoMnaHuja HOBOCTM Afl Tpr HuKone namuña 7, Beorpag reHepanHU gupeKTop u
rnaBHU ypegHMK: MaHojno ByKoTuñ ypegHUK Bu6nuoTeKe: HOBO ToMuñ K^ura ce npogaje
MCK^HMBO y3 npuMepaK BeHepHUx HOBOCTM CBa npaBa cy 3agpwaHa. WTaMna^e 3aBpmeH0
$e6pyapa 2004.
yMBEPTO
EKO
MMe pywe
npeBog MunaHa nuneTUK
BMB^MOTEKA HOBOCTM
HapaBHo, pyKonuc
WecHaecTor aBrycTa l968. gocnena MM je go pyKy K^ura M3 nepa U3BecHor onaTa Banea, Ae
Tanu$cnpl <le MOT AcKon Ae MelK, lraclUK en jrangar! cl'apre$ reflTon cle MOT J.
Maywon (Aux Pre63e3 cle TAB^aye c!e la 6ource, Panx, l842). K^ura, onpeM^eHa yucTMHy
ocKygHUM ucTopujcKUM ^oga^UMa, TBpguna je ga BepHo npeHocu jegaH pyKonuc M3 XIV BeKa
Koju je, oneT, npoHamao y MaHacTupy y MenKy BenuKU epyguTa XVII cToneña, 0Haj K0Me
TonuKo gyryjeMo noBogoM ucTopuje 6eHeguKTUHcKorpega. yneHo oTKpuñe (Moje, gaKne Tpeñe
y BpeMeHcK0M cnegy) pagoBano Me je goK caM 6opaBUo y npary, umHeKyjyñu jegHy gpary
oco6y. WecT gaHa KacHuje coBjeTcKe Tpyne 3anocene cy 3nocpeñHU rpag. npeTyppmmu
mT0Hrra npeKo rnaBe, goKonax ce aycTpujcKe ^paHU^e Kog ^UH^a, ogaHge cTurox go Bena,
rge MM ce npugpywu umHeKUBaHa oco6a, na 3ajegH0 KpeHycMo y3 flyHaB. y aTMoc^epu
BenuKor gymeBHor y36y^e^a HUTao caM, caB oHapaH, cTpamHy noBecT Agca M3 MenKa, u 0Ha
Me je onxpBana TonuKo ga caM [Link] y jegH0M gaxy caHUHuo npeBog, y HeKonuKo
BenuKMx cBe3aKa Koje npaBU Papaene Jo3epK Cfoen u y KojuMa je TaKBo ywuBa^e nucaTM
aK0 je onoBKa MeKa. M cBe TaKo cTurocMo HagoMaK MenKa, rge ce jom yBeK, Ha cTpMUHU
noHag jegHe peHHe 0KyKe, y3guwe npenenu WTM^T, Koju je TOKOM BeK0Ba Bume nyTa
o6HaB^aH. Kao mT0 je HUTana^ cBa je npunuKa, Beñ npeTnocTaBuo, y MaHacTupcKoj
6u6nuoTe^u Huje 6uno HM Tpara AgcoB0M pyKonucy.
npe gonacKa y Can^6yp^, jegHe TparuHHe Hoñu y ManoM xoTeny Ha o6anu je3epa MoHg, Moje
canyTHunrrBo Harno ce npeKuge, a oco6a c KojoM caM nyT0Bao HecTage, noHeBmu ca co6oM
K^ury onaTa Banea, He M3 3no6e, Hero cTora HrTo ce Hama Be3a 0K0HHana U3He6yxa u cpeg
noMeme. M TaKo MM ocTage HU3 pyK0M ucnucaHUx cBe3aKa u roneMa npa3HUHa y cp^y.
HeKonuKo Mece^u KacHuje, y napu3y, ognyHuo caM ga cBoje ucTpawuBa^e cnpoBegeM go
Kpaja. Og Mano6pojHUx nogaTaKa Koje caM M3 $paH^ycKe K^ure Hana6upHU0, npeocTao MM je
0Haj Koju je ynyñuBao Ha U3Bop, U3y3eTH0 TaHHo u geTa^Ho:
5
yelera analecm, xrye collecno yereruT aAuo! operun & opuxcu-loruT 0Trm Aenem,
carTjnuT, epJJroKruT, cMploTacon, epKa-pñjoruT, &, CUT WnereAerTanKo, aclnoranoT^5
anAuoc c11x^1u-6KT^Æu6 K. P. O. JoannJx MaBWon, PrexHKen ac Monacñl Orcl. 6ancn
BenecMcu e ConAreAauone 6. Maurj. - Moya EflWo cul acce3xere Maynonu yrca & aHAuor
opuxcuK, 5crlrcec 0l55enauo c!e Pane EucKaTHco, AryTo e{ PerTenmo, acl ETTenT3.
CarclTaleT Bona. 6uñjunArrur opu5culUT EMejon$l Hr5panlen5r5 Epr3copr cJe eocleT
arAuTenro Ec EmeTH KoTaT acl TfoeopWuT CallUT epr8rola, Oe cuKU $ancloruT lAnoloruT,
Parr5rr5, apuc! l,eye5C]ue, acl PonreT 5. MrcñaeñB, MOCCXXl, CUT pnyrle§ro Ke§r5.
OgMax caM Hamao yerera analec(a y 6u6nuoTe^u CeHT WeHeBjeB anu ce, Ha Moje BenuKo
U3HeHa^e^e, npoHa^eHo U3ga^e pa3nuK0Bano y gBeMa nojeguHocTUMa: npe cBera, U3gaBaH je
6uo MoncaKnr:, a<l WpaT P. P. ArrAux-crnranoruT (prope PonceT 5. Mrcñaen6), a 3aTMM,
nrraMnaHo je gBe roguHe KacHuje. JegBa ga je noTpe6Ho u noMeHyTU ga y OBMM cnucuMa
Huje 6uno HUKaKBor pyKonuca Huju 6u ayTop 6uo AgcoH unu Agco M3 MenKa, Beñ je
nocpegu, Kao mT0 ce cBaKo Mowe yBepuTU, analec(a , Tj. 36opHUK TeKcToBa, Koju cy CBM
KpaTKM unu ocpeg^e gywuHe, goK ce noBecT Kojy je Bane npenucao npocTupana Ha
HeKonuKo CTOTMHa cTpaHu^a. PacnuTao caM ce Kog Tagammux rnacoBuTux MegueBanucTa,
KaKaB je 6uo gparu u He3a6opaBHu ETjeH WuncoH, anu je 6uno HeocnopHo yTBp^eHo ga cy
yerera anaKcm Koje caM Bugeo y 6u6nuoTe^u CeHT WeHeBjeB jeguHo nocTojefte u3game.
Haga^e, u3neT go onaTuje Cypc, Koja ce y3guwe HeganeKo og nacuja, u pa3roBop ca BpnuM
goH ApHeoM ^aHemTeToM, y6egunu cy Me ga HUKaKaB onaT Bane Huje o6jaB^uBao Kmure
KopucTeftu MaHacTupcKy mTaMnapcKy npecy Koja, yocTanoM, u He nocToju. no3HaTo je
KonuKo cy $paH^ycKu yHema^u HeMapHu y gaBamy uone noy3gaHux 6u6nuorpa$cKux nogaTaKa,
anu je oBaj cnyHaj npena3uo ^paHu^e cBaKor pa3yMHor necuMu3Ma. noHeo caM ga MucnuM ga
MU ce y pyKaMa o6peo $ancu$uKaT. M caMa BaneoBa Kmura 6una MU je Taga Beft HegocTynHa
(unu ce, 6apeM, HucaM ycy^uBao ga je 3aTpawuM og nu^a Koje jy je ogHeno). JeguHo mTo
MU je npeocTano 6une cy Moje 6enemKe, y Koje caM Beft noHumao ga cyMmaM.
nocToje HygecHu TpeHy^u, BenuKe $u3uHKe nocycTanocTu u cHawHor MoTopuHKor HeMupa, y
KojuMa ce cnyHe npuBu^ema no3HaTux oco6a u3 npomnocTu (enTe renaAaM ce$ /1em1K, j'en
$uu a Te <1eTanc1er $r1$ $on ree1$, ou K>1en $eje 1e$ a1 reye$).1 Kao mTo caM KacHuje
ca3Hao u3 nene Kmuwu^e onaTa BuKoja, Mory ce yrnegaTu u jom HeHanucaHe Kmure.
fla ce Huje gecuno HemTo HOBO, jom yBeK 6ux ce nuTao ogaKne nu je cTurna npuHa Agca
u3 MenKa; Me^yTuM, goK caM y ByeHoc Ajpecy
1. „...npuceftajyftu ce TUX nojeguHocTu, nuTao caM ce ga nu cy oHe cTBapHe, unu caM
ux camao." - npuM. npeB.
6
npe6upao no Te3raMa jegHe Mane aHTuKBapHe Kmuwape y KopujeHTecy, HeganeKo og
cnaBHujer Pano <Jc1 Tan§o y ucToj BenuKoj ynu^u, y pyKaMa mu ce Hamao npeBog Ha
mnaHcKu jegHe Kmuwu^e Muna TeMecBapa, 0 ynoTpe6u cxeMa y maxy, Kojy caM Beft jegHoM
npunuKoM ^uTupao (npey3uMajyftu HaBog) y cbom TeKcTy „AnoKanunTuHHu u uHTerpucaHu",
numyftu pe^eH3ujy meroBe HajHoBuje Kmure ^pogaB^u anoKanunce. y nuTamyje 6uonpeBog
u3BopHuKaKoju ce Bume HeMowe Haftu, Ha rpy3ujcKoM je3uKy (T6unucu, 1934), u TaMo caM,
Ha cBoje BenuKo u3HeHa^eme, npoHuTao u^pnHe HaBoge u3 AgcoBor pyKonuca, caMo mTo
u3Bop Huje 6uo hu Bane, hu Ma6ujoH, Hero 0Ta^ ATaHacujyc Kupxep (Arftana6m« KKcfter);
anu o KojeM je geny peH? JegaH yHeHu HoBeK - gpwuM ga ra Huje yMecHo oBge uMeHoBaTu -
KacHuje Me je yBepaBao (a ^uTupao je uHgeKce HanaMeT) ga BenuKu je3yuTa HuKaga Huje
noMeHyo Agca u3 MenKa. Ho TeMecBapoBe cTpaHu^e 6une cy mu npeg oHuMa u enu3oge Ha
Koje ce no3uBao 6une cy anconyTHo aHanorHe enu3ogaMa u3 pyKonuca Koju je Bane npeBeo
(HapoHuTo je onuc naBupuHTa pacnpmuo cBe HegoyMu^e). Wto rog ga je KacHuje o ToMe
Hanucao BeHujaMuHo nnaHugo,2 onaT Bane je nocTojao, Kao u, ga6oMe, Agco u3 MenKa.
3aK^ynuo caM ga ce AgcoBe ycnoMeHe TaHHo yKnanajy y npupogy gora^aja o KojuMa npuHa:
oHe cy o6aBujeHe MHOTUM u Hepa3jammeHuM TajHaMa, noHeB og caMor ayTopa, na cBe go
nonpumTa, onaTuje, Huju nonowaj Agco ynopHo u joryHacTo npeftyTKyje, mTo gonymTa
Hara^ama KojuMa ce gona3u go HeKaKBor Heope^eHor nogpyHja u3Me^y noMno3e u KoHKa, c
TUM mTo ce pa36opuTo Mowe npeTnocTaBuTu ga ce onaTuja Hana3una Herge gyw xp6aTa
AneHuHa, u3Me^y nujeMoHTa, ^urypuje u ®paH^ycKe (oTnpunuKe u3Me^y ^epuHuja u
Typ6uje).3 WTO ce TuHe go6a y KoMe ce onucaHH goragaju ogBujajy, TO je Kpaj HoBeM6pa
1327. roguHe, anu je Heu3BecHo Kaga ayTop nume. y3eBmu y o63up ga 3a ce6e Kawe ga je
1327. roguHe 6uo ucKymeHuK, a Beft Ha npary CMPTU goK je cacTaB^ao MeMoape, MoweMo
npeTnocTaBuTu ga je pyKonuc HacTao TOKOM nocnegmux geceT unu gBageceT roguHa XIV BeKa.
Kag 6o^e nopa3MucnuM, 6uno je BeoMa Mano pa3nora Koju cy Me Mornu HaBecTu Ha TO ga
o6jaBuM cBoj uTanujaHcKu npeBog jegHor cyMmuBor, HeoroTcKor, $paH^ycK0^ npeBoga
jegHor naTuHcKor u3gama u3 cegaMHaecTor cTonefta, u TO gena Koje je Ha naTuHcKoM
Hanucao MoHax HeMa^ KpajeM HeTpHaecTor BeKa.
npe cBera, KaKaB cTun oga6paTu? McKymema ga ce yrnegaM Ha uTanujaHcKe y3ope u3 ucTe
enoxe Bacano ce ogpeftu, Kao HegonycTuBor: He caMo ga Agco nume Ha naTuHcKoM, Hero je
u jacHo, ocMoTpu nu ce KaKo 2.1M KepufoHca, 22. cenTeM6ap 1977.
3- Tra 1xnce e Tur^ja: Kao KpmeBuT, HenpucTynaHaH Kpaj [.Hurypuje] noMume ra flaHTe
(MucTunume. W 49). - npuM. npeB.
7 npoTMHe TeKCT y ^enuHU, ga je meroBa KynTypa (unu KynTypa onaTuje Koja
HegBocMMcneuo yTUHe Ha mera) ganeKo cTapuja; 0HurnegH0, y nuTamy je BumeBeK0BHU 36up
ca3Hama u cTuncKux MaHupa Koje Be3yjeM0 3a Tpagu^ujy KacHor cpegmoBeK0BHor
naTUHUTeTa. Agco Mucnu u nume Kao M0Hax Koju je ocTao HenpucTynaHaH 3a peBony^M0HapHM
npogop HapogHor je3UKa, npuBpweH CTpaHU^aMa cMemTeHUM y 6u6nuoTe^u o Kojoj npunoBega,
6ygyñu ograjaH Ha cxonacTUHKUM TeKCT0BUMa ^pKBeHUx 0Ta^a, u meroBa je noBecT (u3y3eB
any3uja Ha XIV BeK u 36uBama y meMy, npeMga ux Agco 6enewu y3 MHore HegoyMU^e u yBeK
caMo no HyBemy) Morna 6MTM HanucaHa, 6apeM mTo ce je3UKa u yHeHux ^UTaTa TUHe, y XII
unu XIII BeKy.
C gpyre cTpaHe, Bane je HeocnopHo, npeBogeñu AgcoB naTUHCKU Ha cBoj HeoroTCKU 0paH^ycKU,
yHeo u BnacTUTe noce6HocTU, pa3He cno6oge Koje Hucy yBeK 6une cTuncKor pega. Ha npuMep,
nuK0BU KaTKag roBope o gejcTBy TpaBa u npuT0M ce jacHo ocnamajy Ha 0Hy Kmury TajHU npunucaHy
An6epTy BenuKoM, Kmury Koja je TOKOM cToneña gowuBena 6e36pojHe npepage. Agco je 3a my curypHo
3Hao, anu ocTaje HumeHU^a ga OH M3 me HaBogu ognoMKe y KojuMa ce npeBume gocnoBHo
ogpawaBajy 6uno ^apa^en3ycoBU pe^e^TU, 6uno, y UHTep^ona^ujaMa, genoBU U3gama 3a Koje je
