Voorbereid zijn op crises
De Europese Unie wordt geconfronteerd met ongekende bedreigingen — van geopolitieke spanningen en conflicten, risico’s op het gebied van cyberbeveiliging en informatiemanipulatie, klimaatverandering en toenemende risico’s op natuurrampen. Om de EU beter in staat te stellen te anticiperen op deze dreigingen, ze te voorkomen en erop te reageren, heeft de Commissie de strategie voor de Unie van paraatheid gepresenteerd.
De strategie heeft tot doel de civiele en militaire paraatheid van de EU voor toekomstige crises te vergroten, zodat alle actoren voorbereid zijn en zo nodig snel en doeltreffend kunnen reageren. De strategie zal de nationale paraatheidsinspanningen ondersteunen door de coördinatie en efficiëntie binnen bestaande strategieën te verbeteren. Ook zal door de strategie een cultuur van veerkracht worden bevorderd door alle niveaus van de samenleving hierbij te betrekken.
De strategie is gebaseerd op:
- een geïntegreerde aanpak die alle risico’s omvat: gericht op het voorbereiden op en reageren op alle soorten gevaren, in plaats van ze afzonderlijk aan te pakken.
- een maatschappijbrede benadering: alle sectoren, organisaties en personen moeten erbij worden betrokken
- een overheidsbrede aanpak: overheidsinstanties en -departementen coördineren en werken samen om gevaren doeltreffender aan te pakken
De strategie omvat gedetailleerde acties waarmee overheden kunnen toewerken naar de doelstellingen van de paraatheidsunie.
Kernacties van de strategie voor een paraatheidsunie
Prognoses en anticipatie
- een alomvattende risico- en dreigingsevaluatie voor de EU ontwikkelen
- een “crisisdashboard” voor besluitvormers opzetten
- het EU-Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties versterken
- een EU-catalogus voor opleiding en een platform voor geleerde lessen ontwikkelen
- een EU-dienst voor aardobservatie (EOGS) oprichten
Veerkracht van vitale maatschappelijke functies
- paraatheids- en responsplanning voor gezondheidscrises
- paraatheid integreren in EU-beleid en -acties
- minimale paraatheidsvereisten vaststellen
- het Uniemechanisme voor civiele bescherming herzien
- een EU-strategie voor het aanleggen van voorraden voorstellen
- een klimaataanpassingsplan voorstellen
- de voorziening van water en andere kritieke natuurlijke hulpbronnen veiligstellen
Paraatheid van de bevolking
- systemen voor vroegtijdige waarschuwing verbeteren
- meer bekendheid geven aan risico’s en dreigingen
- voorlichtingsinitiatieven, zoals de burgerpanels, onlinecampagnes en toolkits voor strategische communicatie en de bestrijding van informatiemanipulatie promoten
- richtsnoeren ontwikkelen om ervoor te zorgen dat de bevolking ten minste 72 uur zelfvoorzienend kan zijn
- paraatheid opnemen in onderwijsprogramma’s en in de opleiding van onderwijzend personeel
- paraatheid in het kader van jeugdprogramma’s bevorderen
- talent aantrekken om de paraatheid van de EU te versterken
Publiek-private samenwerking
- een publiek-private taskforce voor paraatheid oprichten
- publiek-private noodprotocollen ontwikkelen
- het kader voor overheidsopdrachten herzien
- een Europees expertisecentrum voor onderzoeksveiligheid oprichten
Civiel-militaire samenwerking
- alomvattende regelingen voor civiel-militaire paraatheid vaststellen
- normen ontwikkelen voor civiel-militaire planning en investeringen voor tweeërlei gebruik
- regelmatige EU-oefeningen organiseren om een alomvattende paraatheid te bevorderen
Coördinatie van crisisrespons
- een EU-centrum voor crisiscoördinatie oprichten
- een boost geven aan rescEU – de EU-reserve van responscapaciteit
Veerkracht door middel van externe partnerschappen
- gezamenlijke veerkracht met kandidaat-lidstaten bevorderen
- paraatheid en veerkracht integreren in bilaterale partnerschappen en multilaterale instellingen
- paraatheid en veerkracht integreren in de samenwerking met de NAVO
- gezamenlijke veerkracht ontwikkelen door middel van extern economisch en ontwikkelingsbeleid
Achtergrond
In haar politieke beleidslijnen heeft Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, benadrukt dat het belangrijk is de capaciteiten van Europa op te bouwen en dat er nieuwe ambitie nodig is op het gebied van crisis- en veiligheidsparaatheid.
In het verslag-Niinistö over paraatheid en gereedheid van de EU werd benadrukt dat de civiele en militaire paraatheid van Europa dringend moet worden versterkt om veiligheidsproblemen aan te kunnen pakken. Het erkende dat paraatheid zowel een nationale als een gedeelde Europese verantwoordelijkheid is. Daarom moet de Unie haar lidstaten hierbij meer ondersteunen.
Deze pagina is voor het laatst bijgewerkt op 23 mei 2025.